‏نمایش پست‌ها با برچسب گونئی آذربایجان. نمایش همه پست‌ها
‏نمایش پست‌ها با برچسب گونئی آذربایجان. نمایش همه پست‌ها

گونئي آزه‌ربايجان`ين ائرمه‌ني سورونو

Kategori: , , , , , , , , , , , , , , Umud Urmulu - سه‌شنبه, آبان ۲۵, ۱۳۸۹ - 0 comments
گونئي آزه‌ربايجان`ين ائرمه‌ني سورونو

مئهران باهارلي

قاراباغ سورونو چؤزومو حاققيندا – كولتوره‌ل اؤزه‌ركليكده‌ن فئدئرال ياپييا، حتتا باغپمسيز اولماسينا ده‌ك- فرقلي دوشونجه‌له‌ر اؤنه سوروله‌بيله‌ر. آنجاق بو سورون، گونئي آزه‌ربايجان- ايراندا ياشايان تورك خالقينين ميللي سورونو دئييلدير دئمه‌ك، اولايي تمه‌لده‌ن يانليش آنلاماق دئمه‌كدير. سايين ضياء صدرالاشرافي گوناز تيوي ايله ياپديغي بير سؤيله‌شيسينده بو يانيلقييا دوشموش و قاراباغ سورونونون گونئي آزه‌ربايجان و ايراندا ياشايان تورك خالقينين ميللي سورونو اولماديغيني ايدديعا ائتميشدير.

قاراباغ سورونو گونئي آزه‌ربايجان`ين دا ميللي سورونودور: قاراباغ سورونو، بيزيم بؤلونموش بير ميلله‌ت اولدوغوموزو گؤز اؤنونده توتاراق- كيمليك و اخلاقي آچيلاردان بيزيم ده ميللي سورونوموز ساييلير. بونا اك اولاراق، بو سورونون سيياسي آچيدان دا بيزيم ميللي مساله‌ميز حالينا گتيريلمه‌سي و گونئي آزه‌ربايجان- ايراندا جره‌يان ائده‌ن تورك ميللي حره‌كه‌تينه اكله‌نمه‌سي، اولدوقجا دوغرو، يارارلي و گره‌كلي بير سيياسي تاكتيكدير. باشدا بونا گؤره كي بيز ميللي مساله‌ميزي بؤلگه‌سه‌ل و اولوسلارآراسي بير سورون حالينا چئويرمه‌ليييك. بيزيم ميللي مساله‌ميزين بؤلگه‌سه‌ل و اولوسلارآراسيلاشمادان چؤزومه قاووشماسي اولاناقسيزدير. قاراباغ سورونو گونئيين ميللي دئموكراتيك حره‌كه‌تينه قوشماق، گونئيين سورونونو قافقازلارا و قافقازلارين سورنونو اورتادوغويا داشييار، بونلاري بير بيرينين اوزانتيسي حالينا گتيره‌ر. من عئيني كيمليك، اخلاقي و سيياسي نده‌نله‌رده‌ن دولايي ايران`ين گونئي و قوزئي دوغوسو توركله‌ري ايله عيراق-سورييه توركمان اوجقار اوبالاريميزين (ديياسپورالاريميزين) سورونلاريني دا اؤز حره‌كه‌تيميزه اندئكسله‌نمه‌سينده‌ن يانايام، حتتا بونو گره‌كلي گؤروره‌م.

قاراباغ سورونونون گونئيده گئده‌ن ميللي دئموكراتيك حره‌كه‌ته داخيل ائديلمه‌سي و ايران ايسلام جومهورييه‌تينين قاراباغدا ايشغالچي و سوي قيريم ياپميش ائرمه‌نيستان`ا وئردييي دسته‌كله‌رين ايفشا ائديلمه‌سي، ديني اينانج و دويقولاري گوجلو اولان توركله‌رين ايران ايسلام جومهورييه‌تينده‌ن قوپماسينا و بو كسيمده ميللي بيلينجين گليشمه‌سينه ده كؤمه‌ك ائده‌ر. بو اوزده‌ن ده قاراباغ سورونونا بوتون گونئي آزه‌ربايجان-ايران توركله‌رينين سيياسي توپلانتيلاريندا- ايسته‌ر يورد ايچينده، ايسته‌ر يورد ديشيندا توخونولماسي گره‌كليدير.

ائرمه‌ني سورونو: بيزيم تورك خالقي و گونئي آزه‌ربايجان اولاراق اصلينده قاراباغ`ين دا پارچاسي اولدوغو، داها بؤيوك بير سورونوموز واردير. او دا ائرمه‌ني سورونودور. ائرمه‌ني سورونو قوزئي آزه‌ربايجاندا قاراباغ سورونو، گونئيده جيلوولوق-قاچاقلار اولايلاري و توركييه`نين دوغوسوندا آزه‌ربايجان بؤلگه‌له‌رينده ييرمينجي يوز ايلين باشينداكي سوي قيريم اولاراق بليرگينله‌شسه ده، بونلار هاميسي عئيني سورونون پارچالاريدير. بو سورون ايسه، بيزيم ميللي سورونوموزدور.  دوغرودور، ائرمه‌ني سورونو شو آندا گونئي آزه‌ربايجان اوچون، و اؤزه‌لليكله فارس و كورد سورونلاري ايله توتوشدورولدوغوندا، بيزه اؤنجه‌ليك داشيمايابيلير. آنجاق بو گرچه‌ك، بيزيم بئله بير ميللي سورونوموز يوخدور آنلامينا دا گلمه‌ز:

١-ائرمه‌ني سيياسي و آيدينلاري ييرمينجي يوز ايلين باشلاريندا ايران`ين فئدئرال سيستئمه گئچيشيني انگه‌ل.له‌مه‌ك، تورك قاجار دئوله‌تيني ييخماق و فارسلاري ايقتيدارا داشيماقدا سون دره‌جه بليرله‌ييجي و ائتگيلي رول اويناماسيدير. اونلار بوگون ده ايران`ين فئدئرال سيستئمه گئچيشي و تورك خالقينين ايقتيداردان پاي آلماسينا جيددي شكيلده قارشي قويورلار. بو آچيدان ايران`ين فئدئراللاشماسيني ايسته‌يه‌ن هر كس، ائرمه‌ني سيياسه‌تله‌ري و ائرمه‌ني انگه‌ليني اؤز قارشيسيندا بولاجاقدير. بو انگه‌ل ائر گئج آشيلماليدير.

٢-ائرمه‌ني آيدينلاري، سيياسيله‌ري و بيليم آداملاري، فارس ميللييه‌تچيلييي و اؤزه‌لليكله پان ايرانيسمين، فارس كولونيياليسمي و آرييا عيرقچيليغينين اولوشوموندا اؤنه‌ملي رول اويناميشلاردير. بوگون ده هر بير پان ايرانيست و آشيري فارس ميللييه‌تچي اولوشومدا، ايسته‌ر سيياسي تشكيلات، ايسته‌ر آكادئميك مركه‌ز و ايسته‌ر مئدييادا، گوجلو ائرمه‌ني وارليق و ائتگيسيني گؤرمه‌ك اولاسيدير. بو آچيدان آشيري فارس ميللييه‌تچيلييي و پان ايرانيسمه، فارس كولونيياليسم و آرييا عيرقچيليغينا قارشي اولان هر كس، ائرمه‌ني سيياسه‌تله‌ري و ائرمه‌ني انگه‌ليني اؤز قارشيسيندا بولاجاقدير. بو انگه‌ل ائر گئج آشيلماليدير.

٣-ائرمه‌ني ائليتي، سيياسيله‌ري و آيدينلاري، پهله‌وي دؤنه‌مينده بو دئوله‌تله ياخين ايليشگيله‌رده بولونوب و ايران`ي لوبنان`دان سونرا آسالا`نين ايكينجي سيغيناغينا چئويرمه‌ني باشارابيلميشله‌ردير. اونلار بوگون ده تئروروا بولاشميش فارس كؤكده‌ن دينچي حاكيمييه‌تينين ان قيزغين دسته‌كله‌ييجيله‌ري آراسيندا يئر آلماقداديرلار. بو آچيدان تئروريزمه قارشي اولان هر كس، ائرمه‌ني سيياسه‌تله‌ري و ائرمه‌ني انگله‌ليني اؤز قارشيسيندا بولاجاقدير. بو انگه‌ل ائر گئج آشيلماليدير.

٤-بوگون ايراندا ائرمه نيله‌ر آكتيو بيچيمده ايران دئوله‌تينين آنتي تورك سيياسه‌تله‌ريني دسته‌كله‌يير و حتتا كؤروكله‌ييرله‌ر. بو آچيدان ايران ايسلام جومهورييه‌تينين كولونييال و عيرقچي سيياسه‌تله‌رينه قارشي اولان هر كس، ائرمه‌ني سيياسه‌تله‌ري و ائرمه‌ني انگه‌ليني اؤز قارشيسيندا بولاجاقدير. بو انگه‌ل ائر گئج آشيلماليدير.

٥-ائرمه‌نيله‌ر عئيني شئيي كورد ياييلماچيليغي اوچون ده گؤرمه‌كده‌ديرله‌ر. اونلار اؤزه‌لليكله باتي آزه‌ربايجان اوستانين كوردوستان و اورمو`نون بير كورد شهه‌ري اولدوغونو دونيا چاپيندا تبليغ ائديرله‌ر. بو آچيدان تورك و آزه‌ربايجان توپراقلاريني كورد ياييلماچيليغيندان قوروماق ايسته‌يه‌ن هر كس، ائرمه‌ني سيياسه‌تله‌ري و ائرمه‌ني انگه‌ليني اؤز قارشيسيندا بولاجاقدير. بو انگه‌ل ائر گئج آشيلماليدير.  

٦-ائرمه‌نيستان دئوله‌تي و بو دئوله‌تين اوردوسونا باغلي آندرانيك كيمي ائرمه‌ني گؤره‌وليله‌ر و قاچاقلار آدلي ائرمه‌ني ياراقلي دسته‌له‌ري، ييرمينجي يوز ايلين باشلاريندا، گونئي آزه‌ربايجان`ين اورمو و بير سيرا باشقا شهه‌رله‌رينده آسورو جيلوولارلا بيرليكده اون مينله‌رجه سيلاحسيز تورك اينسانيني، قادين، اوشاق و ياشلي دئمه‌ده‌ن توپلوجا قيرميشلاردير. ائرمه‌نيستان دئوله‌تي و ايراندا وار اولان ائرمه‌ني تشكيلاتلار، بوگونه‌ده‌ك بو تاريخي سوروملولوقلارينا ائعتيراف ائتمه‌ميش و تورك خالقيندان دا عؤذور ديله‌مه‌ميشله‌ردير. ائرمه‌نيله‌رده‌ن بو ائعتيراف و بو عؤذور گلمه‌ديكجه، گونئي آزه‌ربايجان و ايراندا ياشايان تورك خالقينين ائرمه‌ني خالقي و ائرمه‌نيستان دئوله‌تي ايله نورمال و سورونسوز ايليشگي قورابيلمه سي اولاناقسيزدير. بو ائعتيراف و عؤذورون يوخلوغو، بيزيم ائرمه‌ني سورونوموزون اؤنه‌ملي بير پارچاسيدير.

ائرمه‌نيله‌ر بؤلگه‌ده‌كي ايسلام كؤكده‌ن دينچيليييني كؤروكله‌ييرله‌ر: ائرمه‌نيله‌ر گنه‌ل بير ايستيراتئژي دوغرولتوسوندا، چئوره‌له‌رينده‌كي اؤلكه‌له‌رين، قافقاز`ين موسه‌لمان بؤلگه‌له‌ري، ايران، توركييه و آزه‌ربايجان`ين دينچي قوروبلارجا يؤنه‌‌تيلمه‌سيني ايسته‌ييرله‌ر.

ائرمه‌نيله‌ره گؤره قونشو موسه‌لمان اؤلكه‌له‌رده ايسلامي دينچي حاكيمييه‌تله‌ر، ميللي چيخارلار يئرينه داها چوخ اوممه‌ت آنلاييشي ايله حره‌كه‌ت ائده‌جه‌كله‌رينده‌ن دولايي، بورالاردا اولوشان و ائرمه‌نيله‌ري تهديد ائده‌بيله‌ن تورك ميللييه‌تچي آخيملاري ائتگيسيزله‌شديره‌جه‌كله‌ر.

دينچي حاكيمييه‌تله‌رينين ائرمه‌نيله‌ره اولان ايكينجي خئيري، باتي دونياسي و  روسيايا ائرمه‌نيستان`ي دينچي ايسلام دئوله‌تله‌ري آراسيندا قوشاديلميش گؤسته‌رمه ايمكاني ياراتمالاريدير. بئله‌جه سؤزده معصوم خيريستييان ائرمه‌نيله‌ر، وحشي شريعه‌تچي موسه‌لمانلارا قارشي باتي-روسييا و خيريستييان دونياسينين سونسوز سمپاتيسيني قازانميش اولاجاقلار. باشقا بير دئييشله ائرمه‌ني سيياسه‌تله‌ري بؤلگه‌ده وار اولان و يا قورولماق ايسته‌نه‌ن بوتون لاييك سيستئمله‌ري تهديد ائتمه‌كده‌دير. بو آچيدان اورتادوغودا و اؤزه‌لليكله ايراندا لاييك بير سيستئم قورولماسيني ايسته‌يه‌ن هر كس، ائرمه‌ني سيياسه‌تله‌ري و ائرمه‌ني انگه‌ليني اؤز قارشيسيندا بولاجاقدير. بو انگه‌ل ائر گئج آشيلماليدير.

يوخاريدا سايديقلاريم ائرمه‌ني سورونونو، گونئي آزه‌ربايجان و تورك ميللي دئموكراتيك حره‌كه‌تينين ده سورونو حالينا گتيره‌ن باشليجا نده‌ندير

تورک اوردوسو گونئی آزربایجاندا

Kategori: , , , , , , , , , , , Umud Urmulu - دوشنبه, مهر ۰۶, ۱۳۸۸ - 0 comments
بؤیوک رسول اوغلو

باش‌لیغی آلتیندا یازینی بوگون “باکی تبریز” سیته‌سینده اوخودوق‌دان سونرا، عزیز دوستوم، دیرلی زحمتکئش قارداشیم اکرم بی رحیم‌لی‌نین دوزگون موناسیبتینه موناسیبت بیلدیرمه‌دن گئچمدیم. چونکی، بعضی آنتی تورک قوه‌لرین تخریباتینا اویان‌لارا و یا دونیا سیاستی‌نین درین‌لیک‌لرین‌دن، عینی حالدا تاریخیمیزدن خبرسیز سویداش‌لاریمیزا ویا بئینالخالق سیاستده میللی کیملیگیمیزی قوروماق‌دان چکینن‌لره گرچک‌لری آنلاتماق، دیر اؤلچولرینی میللی منافعمیزین خئیرینه آغیرلاش‌دیرا بیلر.هر هانسی بیر سببه گؤره تورک سؤزون‌دن دیسکینن‌لر، همن پانتورکیزم حربه‌سین‌دن فایدا‌لانا‌راق باشقا چاره یول‌لارینی آخداران‌لار بیلمه‌لی‌دیرلر کی، قول‌لارینی اسارت زنجیری یارالایان بو اینسان‌لار، ایرق‌چی شووینیزمین عذابینی اورک‌لری‌نین درین‌لیک‌لرینه قدر دویدوق‌لارینا گؤره، او تفککور دایره‌سینه داخیل اولمازلار. بیز اؤزوموزه ایستدیگیمیزی بوتون میللت‌لره ایسته‌ین بیر میللتیک، اینسانلیغین نجاتینین، بوتون میللت‌لرین نجاتیندا گیزلندیگینی بیلن بیر میللتیک. آنجاق، میللی قورتولوشوموزو، تورکلوک محوری اطرافیندا فیرلانان آزرباجانچی‌لیق دوشونجه‌سینده گؤردوگوموز اوچون‌دور کی، بئله دوشونوروک. نجاتیمیز، گوجلولوگوموزله متناسیب‌دیر، گوجوموز ایسه تورکلوک کیملیگیمیزین دیرچلیشی ایله. 

ایستر باکی و اورمونون ائرمنی جللادلارین‌دان نجاتی، ایسترسه ده همین ایللر روس اوردولارینین مظالیمین‌دن یاخا قورتارماق اوچون همدان تورک‌لری‌نین عثمانلی اوردوسو ایله ایشبیرلیگی و نهایت همین ایللر قیرقیزلارین قتلی عاممینین اؤنلنمه‌سینده تورک سرکرده‌لری‌نین رولو، بیزلره چوخ شئی اؤیرتمه‌لی‌دیر. تورکوستان تورک‌لری، اؤزل‌لیکله روس اوردولارینین وحشیجه‌سینه سؤیقیریمینا معروض قالان قیرقیزلار، جان‌لارینی قورتارماق اوچون داغ‌لارا پناه گتیرن 30 مینی‌نین هلاک اولدوغونو، بیر او قدری‌نین ده گولله‌یه دوزولدوگونو اونوتمامیش‌دیر. مظلوم اویغورلارین، آنجاق تورک اولدوق‌لارینا گؤره باش‌لارینا گلن‌لر بو وحشی‌لیک‌لرین گونوموزدکی نومونه‌سی‌دیر. دونیانین بو مورککب چاغیندا، تورک دؤولت‌لری باش‌چی‌لارینین، بو حادثه‌لردن عیبرت درسی آلا‌راق، میللی کیم‌لیک‌لرینی قورویا‌راق، بیر بیرلرینه داها دا یاخینلاشماسی اینسانلیغین علئیهینه دئییل، نجات یولونون کؤرپوسودور.
1918-ده تورک اوردولارینین اورمویا گیریشی زامانی، خالقین دویغولارینی، او زامان اورادا تئهرانین والی‌سی اولان، اصلن اورمولو رحمت الله خان معتمدالدوله ووزرانین خاطره‌لرین‌دن آشاغیدا حضورلاریزا تقدیم ائدیرم. او حادثه‌لرله باغ‌لی 2004-جو ایل، یئنی موساوات قازئتینده درج اولونموش بیر یازیمی تاریخی سندلری ایله بیرلیکده، میللتیمیزین بیر داها اوخوماسینی دا فایدا‌لی گؤرورم. او یازیر :
“شهرین قالاسین‌دان آمئریکا‌لی‌لار تئلئفونلا عثمانلی عسگرلری‌نین داغدان ائندیگینی خبر وئردی‌لر. بو قوشون او قدر سرعتله گلیردی کی، شهری قارت ائدن ائرمنی‌لر و باشقا‌لاری داها چوخ آدام اؤلدورمه فورصتی تاپما‌دان، یا سولدوز طرفینه قاچدی‌لار، یا دا بیر یئر تاپیب گیزلندی‌لر. عثمانلی آتلاری یورتشاه داروازاسین‌دان اورمو شهرینه داخیل اولدولار. او ساعت اورمو موسلمان‌لارینین وضعیتی، بیر طرف‌دن سئویندیریجی، بیر طرف‌دن ایسه آلتی آیلیق قتلی-قارت نتیجه‌سینده آجیناجاقلییدی. شهرین اها‌لی‌سی گؤزلرینده سئوینج یاشی ایله آلتی آیدا باش‌لارینا گلن‌لردن قورتولدوق‌لارینا گؤره تانرییا شوکر ائدیردی‌لر. خالقین داها چوخ اذیت چکمیش یوخسول طبقه‌لری آغلایا-آغلایا عثمانلی قوشون‌لارینین آتلارینین آیاق‌لارینی اؤپوردولر. بوتون میللت گؤز یاش‌لارینی آخیدا -آخیدا بو آزادلیق اوردوسونو قارشیلاماغا چیخمیشدی.”

 1

اورمودا مارت قیرقین‌لاری
1918-جی ایلین باکی قیرغین‌لاری ایله یاناشی گونش ایلی 1296-نین آخیر چرشمبه‌سینده جنوبی آزربایجانین اورمو شهرینده ائرمنی داشناک‌لارینین الی ایله آذربایجان تورک‌لری‌نین سویقیریما معروض قالماسینین اؤیرنیلمه‌سی اونا گؤره واجیب‌دیر کی، بیرلیکده آپاردیغیمیز موباریزه‌نین کؤک‌لری داها درینلیکلکردن قایناق‌لانا بیلسین. بو فاجعنی فاکت‌لار اساسیندا آنلاتما‌دان اؤنجه دوشونورم کی، باکی قیرغین‌لاری ایله باغلی شیما‌لی آذربایجاندا هر ایل مارتین سون‌لاریندا کئچیریلن تدبیرلر دونیا آذربایجان‌لاری طرفین‌دن باکی-اورمو آدی آلتیندا آپاری‌لارسا، داها فایدا‌لی اولار. علاوه ائتمه‌لییم کی، گونش ایلی 1296-جی ایلین آخیر چرشنبه گونو (مارتین 17-ده) اورمودا 10000 تورکون قتله یئتیریلدیگینی علی دهقان کیتابیندا اؤز گؤزلری ایله گؤردوگونو بیان ائدیب. جنوبی آزربایجانین اورمو، سالماس، خوی، ماکو، شرف‌خانا و باشقا یئرلرینده مارشیمونون باش‌چی‌لیق ائتدیگی جیلو و ائرمنی تجاووزلری‌نین شرحی آشاغی‌داکی اوریژینال قایناق‌لاردا قئید ائدیلیب:
1.“اورمو زردوشت پیغمبری‌نین اؤلکه‌سی” کیتابینین مولیفی علی دئهقان سونرا‌لار اورمونون تحصیل ایداره‌سی‌نین رئیسی اولوب. اؤز یازدیغینا گؤره، او گون‌لرده 15-16 یاشدا بیر جاوان اولوب. باش وئرن‌لری عائله‌سی ایله بیرگه یاشاییب. اؤزل‌لیکله مارتین 17-ده اورمونون موختلیف کوچه‌لرین‌دن کئچیب قوهوم‌لارینین ائولرینده سیغینا‌جاق آختارارکن 10000 نفرین جنازه‌سینی گؤردوگونو کیتابین 517-ی صحیفه‌سینده بیان ائدیر.
2. “رحمت الله خان معتمد-الاول-ووزرانین خاطره‌لری و یا”اورمو اودلو دونیا محاربه‌سینده”- اصلن اورمولو بو شخص بیرینجی دونیا محاربه‌سینده ایرانین خاریجی ایشلر ناظیرلیگین اورموداکی صلاحیت‌لی نماینده‌سی وظیفه‌سینده چالیشیب. اونا گؤره ده پرده آرخاسین‌داکی مذاکیره‌لردن گئنیش معلومات وئریب. اونون خاطرله‌لرینی تنظیمله‌ین کاوه بایات بو سندلرین اوریژینالینی لوندوندا یاشایان قیز نوه‌سی‌نین یانیندا ساخلادیغینی بیلدیریر.
3. “ اورمو بیرینجی دونیا محاربه‌سینده” کیتابینین مؤلفی اوستاد محمد تمددون اورمونون او زامان کی تانینمیش عائله آیدین‌لارین‌دان‌دیر. علم، تحصیل و کیتاب ساحه‌سینده بؤیوک خیدمت‌لری اولموش جنوبی آزربایجانین بؤیوک شخصیتلرین‌دن‌دیر.
4. “آزربایجانین 18 ایللیک تاریخی” کیتابینن مؤلفی احمد کسروی تانینمیش تاریخ‌چی‌دیر. اورمو حادثه‌لری ایله باغلی یازدیق‌لاریندا یوخاریدا آدینی چکدیگیمیز رحمت الله خان معتمد-اول-ووزرانین ایران خاریجی ایشلر ناظیرلیگینده ساخلانیلان راپپورت‌لارین‌دان (خاطره‌لرین‌دن) چوخ‌لو ایستیفاده ائدیب. آنجاق تأسفله بوگون اونلار ناظیرلیگین آرخیوینده یوخ‌دور، ایتیریلیب.
خاطیرلاماق لازیم‌دیر کی، بو قایناق‌لاردا او حادثه‌لرده قتله یئتیریلن تورک‌لرین سایی 70-150 مین نفر اولا‌راق خبر وئریلیب.
علی دهقان اورمودا خریستیان‌لارین موسلمان‌لاری قیردیغی حاقیندا گئنیش معلومات وئریب، او کیتابینین 155-جی صحیفه‌سینده یازیر:
 “باخمییا‌راق کی، اورمودا خریستیان‌لار جیلو و داشناق پالتاریندا یئرلی تورک اهالینی قیرا‌راق کؤکونو کسمک ایستییردی، اما  بورادا قئید ائدیلمه‌لی‌دیر کی، بو خوشاگلمز حادثه‌لرین تؤرنمه‌سینده اساس سببکارلاردان بیری خاریجی میسیونئرلر، او جمله‌دن آمئریکا و فرانسا‌دان گلمیش ظاهرن مذهب قوللوق‌چولارینین ائرمنی و باشقا مسیحی‌لری قیزیشدیریب موسلمان‌لارین علئیهینه سیلاهلاندیرماسی اولوب.”
کیتابین 496-جی صحیفه‌سینده بیلدیریلیر: “خریستیان‌لارین ریس‌لرین‌دن اولان مارشیمون عینی زاماندا جیلو و آشوری‌لرین دینی لیدئری ایدی. اورمودا اولان خاریجی‌لردن بیرینجی آدام کیمی، روسیانین کونسولو نیکیتین-ده آدینی چکمک اولار کی، او، بوتون شهردکی حادثه‌لره نظارت ائدیردی. او، روس کومان‌دان‌لار واسطه‌سی ایله او بؤلگه‌دکی ائرمنی، آشوری و بوتؤولوکله خریستیان‌لاری سلاحلان‌دیرا‌راق، تلیم کئچیریردی.
دینی میسیونئر مر. شئت عینی زاماندا آبش کونسول‌لوغونون مسئولو ایدی. بیز بو شخص حاقیندا سونرا دانیشاجاغیق، آنجاق بیلینمه‌لی‌دیر کی، ائرمنی و جیلولارین تشکیلاتلانماسیندا بو آدام بؤیوک رول اویناییردی. فرانسیزلارین دا دینی میسیونئری میناره مسجیدی‌نین یعنیندا هاشیموو‌لارین بؤیوک ساراییندا یئرلشیب خریستیان‌لارا یاردیم ائدیردی. 17 مارت قیرغین‌لارینا حاضرلیق گؤرن خریستیان‌لارین حیله‌گر اویون‌لارین‌دان سؤز آچارکن قئید ائتملیگیک کی، هامینی ترک-سلاح بهانه‌سی ایله، آنجاق تورک‌لری سیلاهسیزلاندیریرلار”.

2

آیین 18-ده موسلمان اها‌لی مر.شئتین قرا‌رگاهینا مراجعت ائده‌رک وئریلن ودلره عمل ائدیلمه‌سینی و سویقیریمین سبب‌لرینی سوروشماغا گلیر. کیتابین 503-جو صحیفه‌سینده بو حاقدا بیلدیریلیر: “گون چیخدی و مر.شئتین حیدره‌لی آدلی نؤکرینه دئییلدی کی، جناب کونسولا سؤیلیین، بیز اونونلا گؤروشمه‌یه و دونن کی هادیس‌لر حاقیندا دانیشماغا گلمیشیک. دقیق یادیمدا‌دیر کی، هر دفعه حیدره‌لی ایچری گیریب قاییدیب و دئدی کی، مر.شئت یاتیب و اونو اویان‌دیرماق اونون وظیفه‌سی دئییل. بیر شهری او گونه قویان‌لارین راحت یاتا بیلجیی دوشونولمزدیر. اصلینده مقصد موسلمان‌لاری خابی قفلتده یاتیردیب، خریستیان‌لارین قتله-قارتینه ایمکان یاراتماق‌دان عبارت ایدی”.
اوستاد محمد تمددون کیتابینین 175-جی صحیفه‌سینده یازیر: “ خاریجی میسیونئرلر و کونسول‌لار ایللر اؤنجه اورمودا اؤز مقصدلرینه نایل اولماق اوچون ائرمنی‌لر و باشقا خریستیان‌لاری تشکیلاتلان‌دیریردی‌لار. جومه مسجیدین‌دکی میتینقده هامینین سیلاهسیزلاندیریلماسی قراری دا اصلینده خاریجی‌لرین پلان‌لاری ایدی. اورمو شهری‌نین امنیتی‌نین او توپلانتیدا پئتروس ایللو و قارداشینا تاپشیرلیماسی دا بایرام قاباغی قیرغینا حاضرلیق ماهیتینده‌دیر.”
 تورک‌لرین تشکیلاتسیزلیغین‌دان اورک یانغی‌سی ایله سؤز آچان اوستاد محمد تمددون کیتابین 178-جی صحیفه‌سینده بیلدیریر: “موسلمان‌لار پلان و پرورام‌سیزلیق‌دان باش وئره بیله‌جک حادثه‌لرین قارشی‌سیندا مدافعه گوجونه صاحب دئییل‌دیرلر. شهرین سایقین‌لاری و میللتیمیزین باش‌چی‌لاری ایجلاس کئچیریب مدافعه ختتی یاراتماق یئرینه، خاریجی‌لرین ودلرینه اینانا‌راق الی قولتوق‌لاریندا قالمیش‌دیرلار. خالقین طالعیی ائرمینی، آشوری و روس عامل‌لری ایله فرانسا میسیونئرلرینه تاپشیریلمیش‌دیر.” بو سؤزلر بوگون گونئی آذربایجان‌لی‌لارین دئرس آلماسی گررکن آجی تاریخی تجروبه‌لردیر.
رحمت الله معتمد-اول-ووزرا او قارا گون‌لرده باش وئرن حادیثلری گونده‌لیک قئیدلرینده بوتون چیلپاق‌لیغی ایله تصویر ائدیر. اونون 550 صحیفه‌لیک خاطره‌لری آراشدیریجی‌لار اوچون بیر قایناق ساییلیر. سؤزو اوزاتماماق اوچون و میللتیمیزین بو ظلم‌دن نئجه قورتولدوغونو بیل‌دیرمک مقصدی ایله او خاطره کیتابینین 195-جی صحیفه‌سینده عثمانلی اوردوسونون اورمویا گیریشینی عینن آنلاتدیغی کیمی قئید ائدیر و سؤزلریمه سون وئریرم:
“شهرین قالاسین‌دان آمئریکا‌لی‌لار تئلئفونلا عثمانلی عسگرلری‌نین داغ‌دان ائندیگینی خبر وئردی‌لر. بو قوشون او قدر سرعتله گلیردی کی، شهری قارت ائدن ائرمنی‌لر و باشقا‌لاری داها چوخ آدام اؤلدورمه فورستی تاپما‌دان یا سولدوز طرفینه قاچدی‌لار، یا دا بیر یئر تاپیب گیزلندی‌لر. عثمانلی آتلاری یورتشاه داروازاسین‌دان اورمو شهرینه داخیل اولدولار. او ساعت اورمو موسلمان‌لارینین وضعیتی بیر طرف‌دن سئویندیریجی، بیر طرف‌دن ایسه آلتی آیلیق قت‌لی-قارت نتیجه‌سینده آجیناجاقلییدی. شهرین اها‌لی‌سی گؤزلرینده سئوینج یاشی ایله آلتی آیدا باش‌لارینا گلن‌لردن قورتولدوق‌لارینا گؤره تانرییا شوکر ائدیردی‌لر. خالقین داها چوخ اذیت چکمیش یوخسول طبقه‌لری آغلایا-آغلایا عثمانلی قوشون‌لارینین آتلارینین آیاق‌لارینی اؤپوردولر. بوتون میللت غؤز یاش‌لارینی آخیدا -آخیدا بو آزادلیق اوردوسونو قارشیلاماغا چیخمیشدی.”

مارت 2004 باکی
با پشتیبانی Blogger.
 
UrmiyeNews.Com - Batı Azerbaycan'ın Sesi
Tema: Bal Medya