تغییر نام روستاها از ترکی به کردی در ترکیه، تغییر نامهای ترکی به فارسی در ایران

اومود اورمولو

پس از تصویب قانونی در ترکیه که به صورت رسمی اجازه تغییر اسامی از ترکی به دیگر زبانها و عدم اجبار کاربرد زبان ترکی در اسامی روستاها و شهرها را به ارمغان آورد اسامی بسیاری از روستاها و مناطق به زبانهائی به جزء ترکی تغییر یافت به طوریکه وزیر دارائی ترکیه نیزدر مراسم رسمی اقدام به تغییر نام روستای محل زندگی خود از ترکی به کردی شرکت نمود.

محمد شیمشک وزیر دارائی ترکیه با حضور در شهر باتمان و منطقه گۆرجۆش با دستان خود اقدام به نصب تابلوی روستای "بجیرمان" که به زبان ترکی به معنای روستای بدون مالیات می باشد نمود. بنا به گفته‌های وزیر ترکیه‌ای طی سالهای گذشته در حق نام روستا به علت کردی بودن و قانون اجبار کاربرد اسامی ترکی اجحاف شده بود که با تصویب قانون عدم اجبار اسامی ترکی و کاربرد رسمی دیگر زبانها در نامگذاری اسامی روستائی و شهری نام اصلی روستا اعاده شد. بجیرمان در زبان کردی به معنای بدون مالیات می باشد که در دوران عثمانی این روستا از دادن مالیات معاف بود و بدین جهت نیز همین نام به آن داده شده بود.

وزیر دارائی ترکیه تفاوت‌ها را دارائی ترکیه خوانده و از قدم های برداشته شده طی سالهای گذشته در جهت افزایش استانداردهای دمکراسی ترکیه سخن گشود که یکی از این قدمها اعاده بسیاری از اسامی قدیمی به جزء ترکی روستاها و مناطق و حتی خواست تغییر اسامی ترکیه به دیگر زبانها در صورت خواست مردم محلی بود.

در حالیکه ترکیه به سرعت در حال رفع اجحافات زبانی بر شهروندانش که از جمله نتایج دولت- ملت سازی قرون 19‌’همی بوده می باشد ما در ایران شاهد تداوم تبعیضات زبانی و یا به عبارت صریحتر استعمار زبانی گروههای محکوم می باشیم. هنوز نیز هزاران نام اصیل و تاریخی ترکی تنها به سبب رسمیت انحصاری زبان گروه اقلیت حاکم و کتمان سکونت میلیونها شهروند ترک با اسامی جعلی و بعضا تحقیر آمیز فارسی تغییر داده میشوند. در حالیکه دولت ملت حاکم در ایران کمر همت به فارسی سازی اسامی ترکی در آزربایجان جنوبی و دیگر مناطق ترک نشین بسته در عوض با استانداردی دوگانه برای نام "خلیج عرب" که بی تردید جزئی از جغرافیای تاریخی اعراب داخلی و خارجی می باشد میلیاردها دلار پول ملی جهت پروپاگاندا سازی بکار بسته میشود، حتی در بسیاری از مناطق ترک نشین همچون اورمیه دهها مدرسه، پل، فروشگاه‌های دولتی و .. با نام خلیج عرب مزین گردیده‌اند. دقیقا همین چند سال پیش بود که تمامی اسامی ترکی جزایر دریاچه اورمیه به اسامی مضحک فارسی تغییر داده شد. 

گوشه‌ای از هزاران نام ترکی که به اسامی جعلی فارسی تغییر داده شده‌اند: 

یالاقلی (کامه – جزیره دریاچه اورمیه)، آفشارجیق (کاوه – جزیره دریاچه اورمیه)، قویون داغلی (کبودان- جزیره دریاچه اورمیه)، گوجو وار (کجا آباد)، چاغلایان (کرکس- جزیره دریاچه اورمیه)،  کهرلان (کلخوران)، کئچل داشی (کلسنگ)، گون دوغان (کندوان)، قاشیق (کوشک - سقز)، امه‌جنلر (گرز – جزیره دریاچه اورمیه)، قیشلاق (گرمسار)، گلین (گلشن – در استان کردستان فعلی)، كؤمورچايی (گمناب)، خزر (مازندران)، یئددی گؤز(هفت چشمه)،یئددی دئییرمان(هفت آسیاب- اورمیه)،خان دره‌سی(دره قاسملو، دره شهدا)، آرواد کندی(ارباب کندی) ،لاها یا لاهی(لحاق)، چاناق بۇلاق(جناقیرد)، ارجه(ارجق)،کویوز(کویج)،سوم‌ارین(ثمرین)، شوشه‌گمیرن(شیشه‌گران)، دووار باشی(خیابان حر- اورمیه)، قالاجيق (قلعه‌جوق)، موتور باشی(ابوذر- اورمیه)، احمد آوا(احمد آباد)، چیل‌گز(چهل گز)، قارا دووروش (دولت‌آباد)، کهرآلان(کلخوران)، باری(بارق)، سالتاوار(سلطان آباد)، چاناق بۇلاق(چناق بولاق)، کؤرپۆ چونقارالی‌سی(چناقلی پل- اورمیه)، قوناق قیران(روئین دزق)، بیرازمان(پیرازمان، پیرازمیان)، اونار(انار)، سرداراووا(سردابه)، گؤل‌اۆستۆ(فلکه سرگل- اورمیه)، خئیرک(خیارک)، سوما(صومعه)، لیغلی گؤل(لجن گل)، آق‌قالا(آق قلعه)، دووقالاسی(دیو قالاسی)، دده مقصود(بابا مقصود)، ائیوازلی(عیوضلو)، خه‌نه‌یه(خانقاه- اورمیه)، ، قارینجا (ماغ – جزیره دریاچه اورمیه)، ماکی (ماکو)، ماراغا (مراغه)، دره‌گز (محمد آباد)، موتاللیق (متعلق)، آشاغی ماماق (مامک پائین)، گؤی مچيد (مسجد کبود)، عوثمان یوموروغو (مشت عثمان – جزیره دریاچه اورمیه)، چوميسا بولاغی (مهباد چای)، چاناق قایا (مهدیس – جزیره دریاچه اورمیه)، مئیدان چای (مهران رود)، مییو (میاب)، ایری داش (مهرداد – جزیره دریاچه اورمیه)، میشوو (میشاب)، میششو داغ (میشوداغ)، گمیچی آداسی (ناخدا – جزیره دریاچه اورمیه)، آداجیق (نادید – جزیره دریاچه اورمیه)، دانالی یا دانلو (ناهید – جزیره دریاچه اورمیه)، نازلیچای (نازلو رود)، موشون دره‌سی (نوشین دره)، یئنگیجه (نیکجه)، گرگر (هادی شهر)، بين گؤل یا مين گول (هزار برکه)، آغ ائولر(سیمین ده)، قاراعئین (سیاه چشمه – نزدیک ماکو)، قوروچای (شاه آباد)، قورشاقلی (شبدیز – جزیره دریاچه اورمیه)، دوه‌چی (شتربان)، شاراوخانا (شرفخانه)، دوزلوجا تپه‌سی (شورتپه – جزیره دریاچه اورمیه)، قاراوول داغی (شیر کوه)، صوفو چای (صافی رود)، صاندیقلی (صندوقلو)، سفلی آشاغی سوما (صومعه)، باش سوما (صومعه علیا)، قالاجیق (عزیز آباد)، آل آشیق (علی شیخ)، آستاریچای (عنصرود)، گودار چای (قادر رود)، داش آتان(دانش آباد)، قازان خان(غازیان)،قره تپه(سیاه کوه)، قاراوۇل داغی(شیرکوه)،حاجی به‌ی کندی(حاجی بکنده)، سایین قالا(شاهین دژ)،میشو(میشاب)، قافلانتی(قافلانکوه) ،باش بۇلاق(سرچشمه) ،قره سۇ(سیه چشمه) ،اۇچ نووا(اشنویه) ،عربلر(پلدشت)،قویون داغی(کبودان- از جزایز دریاچه اورمیه) ،کیوی(کوثر) ، گۇن‌دۏغان(کندوان)،طارم(آب بر)،زنگان(زنجان)،کؤشک سارای(کشکسرای)     

منبع ترجمه خبر: سایت روزنامه حریت چاپ ترکیه  

http://tinyurl.com/qzwfudc

Ardını Oxu - ادامه »

Urmiye şəhərində bir uçaq düşdü

Umud Urmulu
Güney Azərbaycan, Urmiye: aldığımız ilk xəbərlərə görə Urmiye şəhərinin Xanşan kəndinə yaxın bir yerdə bir uçaq düşmüşdür.
Urmiye’də yerəl qaynaqların ilk verdiyi bilgilərə dayanaraq uçağın motorunda sorun olub və yanqın başvermişdir.
 Xanşan kəndi Urmiye’nin Heydərli və Çanaqlı kəndlərinin ortasında və Urmiye havalanı çevrəsində yer almaqdadır.
Hələ iran devləti medyasi bu haqqda xəbər yaymamaqda və olası yaralı və ölülər sayısı haqqında heç bir bilgi yoxdur ancaq bölgədəki sürücülərin gördüyünə görə Xanşan kəndinə çox sayıda yanqın sondurucu və ambulans göndərilmişdir.

Ardını Oxu - ادامه »

خبر فوری: سقوط هوایپما در شهر اورمیه

اومود اورمولو

بر اساس منابع محلی یک هوایپما در نزدیکی روستای خان‌شان شهر اورمیه سقوط کرده است.

راننده‌هائی که در مسیر بوده‌اند از آتش گرفتن موتور هوایپما خبر می دهند، صدها آمبولانس و نیروی آتش نشانی از نزدیک شهر اورمیه به نزدیکی فرودگاه اورمیه اعزام شده‌اند.

روستای خان‌شان مابین روستاهای حیدرلوی و چنقرالوی اورمیه می باشد.

هنوز از تعداد کشته‌شده گان یا مجروحین احتمالی خبری در مئدیای دولت ایران منتشر نگردیده است.

شبکه استانی اورمیه در اولین واکنش به خبر سقوط هوایپما در شهر اورمیه سقوط هواپیما را به کل تکذیب کرد،البته در زلزله ورزقان نیز 2 روز صدا و سیمای ملی برنامه جنگ شب پخش می کرد و اقدام به سانسور زلزله آزربایجان نموده بود.
تکذیب های پی‌درپی مسئولین محلی درباره عدم سقوط هواپیمای مسافربری در شهر اورمیه سوالات بی جوابی در باره علت وجود نور چند دقیقه‌ای بسیار شدیدی همراه با اعزام دهها آمبولانس و آتش نشانی به منطقه را بی پاسخ گذاشته، شاید مسئله سوای هواپیمای مسافربری امنیتی و نظامی بوده باشد که بدین سرعت مسئولین محلی در حال تکذیب سقوط هواپیما می باشند.
یادآور شویم در 19 دی 1389 نیز در حوالی شهر اورمیه هواپیمائی بوئینگ تهران- اورمیه سقوط کرد که در این حادثه دلخراش 87 نفر از مسافران جان باختند، هنوز علت سقوط هواپیما از سوی مسئولین مرتبط دولت ایران مشخص نشده است.
تصاویر اولیه‌ی شئی نورانی که دیشب در آسمان شهر اورمیه مشاهده گردیده ولی علارغم گذشت بیش از 12 ساعت از وقوع حادثه به جزء تکذیب های سریع و غیرعادی شاهد سخن قانع کننده‌ای در این مورد از سوی مسئولین دولت ایران نبوده‌ایم.

Ardını Oxu - ادامه »

طی 20 سال خواست فراگیری زبان ترکی به سرعت افزایش یافته

اومود اورمولو

دکتر هیاتی دوه‌لی رئیس انستیتوی یۇنس امره مصاحبه‌ای با یکی از سایتهای آموزش زبان ترکی داشته که ترجمه آزادی از بخش های مهم مصاحبه در زیر گردآوری شده است. انستیتوی یۇنس امره یکی از نادرترین ارگانهای غیردولتی می باشد که بر اساس پلاتفرمها و استانداردهای اتحادیه اروپا به امر آموزش زبان می پردازد در عین حال در 26 کشور جهان 32 مرکز رسمی آموزش زبان ترکی را دایر نموده که هدف گذاری انستیتو تا پایان سال 2015 گشایش 60 مرکز می باشد. در کنار آموزش زبان ترکی انستیوی یۇنس امره پروژه‌های متعددی همچون 100 کتابخانه ترکیه را نیز به پیش می برد که بر اساس پروژه یاد شده در مورد اکثر موضوعات مرتبط با ترکیه آرشیو کتابخانه‌های چندین زبانه‌ای را در حال فراهم نمودن می باشد.    

تاسیس انستیتوی "یۇنس امره" سبب ترویج دیپلماسی فرهنگی ترکیه در دنیا گردید و پرسه جدیدی را آغاز نمود، انستیتوی یۇنس امره دارائی های زبانی، فرهنگی، تاریخی، غذائی ... ترکیه را به دنیا شناسانده و در عین حال سبب نزدیکی هر چه بیشتر و بهتر جوامع مختلف و الخصوص اجتماعاتی که پل های ارتباطی متعددی با ترکیه دارند گشت.      

هدف اصلی‌مان شناساندن ترکیه می باشد، در حقیقت ایجاد ارتباط با انسان هائی که در خارج از ترکیه بوده و خواهان آموزش زبان ترکی و آشنائی با میراث فرهنگی ترکیه‌اند جزء اساس اهدافمان می باشد. طی 20 سال گذشته خواست فراگیری زبان ترکی به شدت افزایش یافته و هر روز نیز بر تعداد انسانهائی که خواهان آموزش زبان ترکی اند افزوده می شود ما برای این امر دارای کلاس هائی می باشیم که هدف این کلاسها نیز نسل جوانی که خواهان یادگیری زبان ترکی می باشد هست.

زمانیکه با فکر آموزش زبان ترکی به راه بیافتید مشاهده می کنید که در جغرافیاهائی نظیر مصر، بوسنی، مقدونیه و ... زبان ترکی تاهمین 90-80 سال پیش زبان مشترک قشر روشنفکر جوامع یاد شده بود و حتی به جرات می توان گفت که روشنفکری یافت نمی شد که تسلط به زبان ترکی نداشته باشد، این امر نیز نتیجه سیاست مدرسه‌سازی عبدالحمید خان در آن دوران بود. بسیاری از آن انسانها سعی در حفظ حافظه تاریخی خود و میراث آن دوران‌اند که بی تردید فراگیری زبان ترکی برای این امر یکی از ملزومات می باشد. 

توسعه سیاسی- اقتصادی ترکیه و گسترش زبان ترکی

افزایش استانداردهای دمکراسی در ترکیه و اقتصاد رو به رشدش نیز بی‌تاثیر در آموزش زبان ترکی نمی باشد، بسیاری از جوانان ساکن در دیگر کشورها به امید افزایش استانداردهای زندگی خود و بهره‌برداری از موقعیت ترکیه سعی در آموزش زبان ترکی دارند. بسیاری از انسانها دقیقا به منظور دسترسی به رفاه اقتصادی و سیاسی بهتر اقدام به آموزش زبان خارجی میل دارند و زبان ترکی نیز دقیقا روز به روز در موقعیت جذابتری برای جوانان بسیاری از کشورهای منطقه قرار می گیرد.

جذابیت سریالها و فیلمهای ترکیه‌ای در بسط زبان ترکی

با گسترش صنعت فیلم و سریال سازی در ترکیه اکنون صدها کشور دور و نزدیک خواهان بازپخش سریالها یا همان "دیزی"های ترکیه می باشند، طبیعتا هر یک از سریالها نیز به نوبه خود سفیر ترکیه برای شناساندن زبان، فرهنگ، تاریخ، تمدن و ... ترکیه‌‌اند. در جغرافیای ایران نیز علارغم زندگی میلیونها ترک آموزش به زبان ترکی ممنوع می باشد در اکثر خانواده‌های ترک همین سریال ها و دیزی‌های ترکیه‌ای یکی از مهمترین عوامل گسترش و یادگیری زبان ترکی مابین جوانان بوده‌اند، امروزه کمتر خانواده‌ ترکی را در ایران می توان یافت که حداقل پیگیر یکی از دیزی‌های مشهور ترکیه‌ای نباشد و این در جغرافیائی که وجود انسان ترک و زبان ترکی انکار گردیده و میلیونها انسان از حق آموزش به زبان مادری محروم اند کور سوی امیدی برای یادگیری زبان ترکی می باشد.

منبع ترجمه خبر:

http://tinyurl.com/mfjqva7

Ardını Oxu - ادامه »

13 می جشن پاسداشت زبان ترکی گردد

اومود اورمولو

یکی از نماینده‌گان مجلس ملی ترکیه طی تکلیف قانونی خواستار بزرگداشت روز 16 می به عنوان جشن پاسداشت زبان ترکی گردیده است.

حسن چالیش نماینده‌ قارامان و رشاد دۏغرۇ نماینده تۏکات دو نماینده‌ای می باشند که زیر تکلیف یاد شده را امضاء نموده‌اند، بنا به گفته‌های این دو نماینده زبان ترکی پنجمین زبان زنده دنیا و سومین زبان مادری پرمتکلم دنیا می باشد و از بعد آینده ترکیه زبان ترکی از اهمیت به سزائی برخوردار می باشد، از همین روی آنان خواستار گنجاندن روز 13 می در تقویم ترکیه به جهت پاسداشت زبان ترکی شده‌اند. 

در تکلیف در مورد چرائی بزرگداشت زبان ترکی چنین ذکر شده:

13 می 1277 به فرمان قارامان‌اۏغلۇ محمد به‌ی برای اولین بار زبان ترکی به عنوان زبان دولت برگزیده شده و در این روز بر اهمیت زبان ترکی تاکید گردیده است. بی تردید یکی از مهمترین اقدامات جمهوری نوین ترکیه بسط، حفاظت و پایه‌ریزی تفکر به زبان ترکی بوده و  به همین سبب می باید روزی برای زبان ترکی در تقویم ملی ترکیه گنجانده شود.

در 13 می 1277 قارامان‌اۏغلۇ محمد به‌ی طی دستوری اعلان می کند که: از این پس در دیوان، درگاه، سرای، مجلس و ... هیچ کسی حق ندارد به جزء زبان ترکی زبان دیگری را بکار بندد.

علارغم اینکه ترکان آزربایجان جنوبی و دیگر ترکان ساکن جغرافیای ایران دارای دهها سلسله،امپراتوری و دولت ملی ترک در تاریخ بوده‌اند پس از فروپاشی سلسله ترک قاجار تا به اکنون در استعمار داخلی گروه اقلیت حاکم فارس زبان واقع گردیده‌ و زبانشان از سوی دولت و ملت حاکم کتمان گردیده به طوریکه اکنون به جزء جک های راسیستی که زبان ترکی و هویت ائتنیکی ترک را مورد هدف قرار می دهدند مفهومی به نام شهروندان "ترک" و "زبان ترکی" در جغرافیای ایران وجود خارجی ندارد، حتی میلیونها انسان ترک تنها به سبب تمایز ائتنیکی و زبانی با گروه اقلیت حاکم از اولیه‌ترین حقوق بشری از جمله برخورداری از "حق آموزش به زبان مادری" محروم گردیده اند و در عین حال ملزم به یادگیری تحمیلی زبان گروه اقلیت حاکم‌اند در حالیکه گروه اقلیت حاکم تنها به آموزش زبان مادری خود بسنده می کند و این سبب  بازتولید تبعیضات زبانی و یا به عبارت صریحتر استعمار زبانی در ایران گردیده است. 

حسن روحانی و وعده‌ای که زود بر آب شد

حسن روحانی در ایام انتخابات در سفرهائی که به شهرهای ترک نشین تبریز، اورمیه، اردبیل و .. داشت وعده‌هائی همچون تاسیس فرهنگستان زبان و ادب ترکی، آموزش به زبان مادری و احیاء دریاچه اورمیه را داده بود که علارغم گذشت 10 ماه از آغاز بکار دولت وی به جزء پروپاگاندای دولتی شاهد کوچکترین اقدام عملی در جهت رفع تبعیضات زبانی در جغرافیای ایران نبوده‌ایم. 

عدم آگاهی زبانی، ملی و ائتنیکی در جامعه ترک نیز سبب گردیده جامعه 25-35 میلیونی ترک هنوز نیز روزی را برای پاسداشت زبان ترکی برنگزینند.  

منبع ترجمه خبر:

http://tinyurl.com/m2qgha5

Ardını Oxu - ادامه »