از تاریخ 4 الی 9 دی ماه نمایشگاهی با عنوان دریاچه اورمیه بزرگترین دریاچه تشنه جهان در محل پردیس دانشگاه سهند در حال برگزاری است.
در سومین روز این نمایشگاه همایشی با همین عنوان با حضور مسئولین محترم محیط زیست ، استقبال گسترده دانشگاهیان و پوشش رسانه ای صدا و سیمای استان آزربایجان شرقی (شبکه سهند) برگزار شد.
دکتر قالیچی معاون آموزشی دانشگاه سهند با ذکر روایاتی از قرآن و و ائمه اطهار اهمیت محیط زیست را یاد آور شد و عوامل بحران را در دوبخش عوامل جغرافیایی، انسانی بررسی کردند وهمچنین با تشبیه پایان این ماجرا به بمب نمکی در مورد عواقب خشک شدن آن هشدار دادند. ایشان در پایان سخنان خود با انتقاد از استفاده از آب سدهای دریاچه اورمیه در صنعت ساختمان انتقال آب از دریاچه خزر و سایر رود ها را بهترین راه نجات دریاچه اورمیه دانستند.
در این همایش دکتر فاتحی فر رئیس مرکز تحقیقات محیط زیست دانشگاه سهند ضمن معرفی این مرکز و بر شمردن مشکلات دریاچه از قبیل خشک شدن و شوری بیش از حد یکی از مهم ترین دلایل آن را ورودپساب کارخانه ها به خصوص کارخانه کاوه سودا دانست.
دکتر رئیسی مدیر کل حفاظت محیط زیست استان آزربایجان شرقی ضمن قدردانی از مسئولین دانشگاه ، اساتید و دانشجویان و با تاکید به نیاز به حرکت به سوی کاربردی شدن تحقیقات حمایت خود را از مراکز تحقیقاتی و تشکیل کانون های حامی محیط زیست اعلام کرده و امکانات و آزمایشگاهها و نیروی علمی این دانشگاه را برای این تحقیقات مناسب و شایسته و کافی دانشتند.
ایشان این نشست تذکری برای مسئولین محیط زیست دانستند و دلیل حضورشان بیعت با دانشجویان و بهره گیری از دانش فنی بر شمردند و خواستار پیگیری این مسئله توسط دانشگاهیان شدند.
ایشان در ادامه به مشکلات عدیده ای دریاچه اورمیه اشاره کردند و 25 % از مشکلات دریاچه اورمیه مربوط به راندمان آبیاری و حدود 6 % آن مربوط به سازه های هیدرولیکی دانستند.
در پایان ضمن اشاره به محدودیت منابع و با برشمردن اقدامات صورت گرفته مهم ترین آنها را پروژه ای دانستن که با همکاری وزارت نیرو و کشاورزی صورت گرفت و یادآور شدند که این اقدامات پروژه های مناسبی بوده اما به هیچ عنوان کافی نیست.
دکتر محمد مسافری دانشیار مهندسی بهداشت محیط دانشگاه علوم پزشکی تبریز به بررسی علمی این مسئله پرداختند و با تشبیه میان گذر به لاک پشت کمر باریک که در اثردفع پسماند ها در کواکی داخل حلقه گیر کرده و دچار مشکل رشد شده یاد آور شدند که این میان گذر دریاچه را از حالت طبیعی خارج کرده است. ایشان علاوه بر بیان ویژگی های این دریاچه به بررسی وضعیت این دریاچه از سال 2003 تا به امروز پرداحتند. یادآور شدند که در اثز مشکلات بسیاری از زیستگاههای طبیعی تخریب و فلامینگوها و سایر پرندگان این دریاچه را ترک کردند.
همچنین با بیان این مسئله که پروسه خشک شدن این دریاچه از 17 سال قبل آغاز شده این سوال را مطرح کرد که چرا در این 17 سال اقداماتی انجام نشده است؟ و از مسئولین خواستار شد که ضمن شناخت دلایل راهکارهای کوتاه مدت و بلند مدت برای آن در نظر بگیرند.ایشان در پایان پیامد های خشک شدن دریاچه را در دو قالب پیامد های زیست محیطی و بهداشتی بررسی کردند و مرگ ومیر پرندگان را از پیامد های زیست محیطی و اثرات منفی تنفسی و بینایی و پوستی از پیامد های بهداشتی خشک شدن دریاچه دانستند. همچنین اتقال بین حوزه ای آب و بارور سازی ابرها را راهکاری برای این مورد دانستند. در اواسط این برنامه دو کلیپ که با عنوان "دریاچه اورمیه= دریاچه آرال ؟" پخش شد که شباهت های روند خشک شدن دریاچه اورمیه به دریاچه آرال را نشان می داد.همچنین مقالاتی توسط دانشجویان رشته های مهندسی عمران و معدن دانشگاه ارائه شد.
در پایان این برنامه ضمن تقدیر از ارائه دهندگان عکس های نمایشگاهی ، عکاسان و دانشجویان و میهمانان بیانیه ای توسط حامیان محیط زیست صادر شد. متن بیانیه به این گونه بود:
بنام خالق هستی
بیانیه ی انتهایی همایش " دریاچه ی اورمیه، بزرگترین دریاچه ی تشنه ی جهان"
دریاچه ی اورمیه یکی از مناطق مهم زیست محیطی جهان است و شاید در دنیا کمتر جایی بتوان یافت که به اندازه ی دریاچه ی اورمیه مورد توجه متولیان محیط زیست داخل و خارج کشور قرار گرفته باشد.
دریاچه ی اورمیه که زمانی به نگین آذربایجان شهرت داشت و در صورت مدیریت صحیح می تواند به یکی از مناطق درآمدزای کشور نیز تبدیل شود.
مسئله ای که امروزه تمام متولیان و دوستداران محیط زیست را آزار می دهد این است که آیا دریاچه ی اورمیه را نیز سرنوشتی همانند دریاچه ی آرال، که زمانی چهارمین دریاچه ی بزرگ جهان بود در انتظار است؛
این سرنوشت در حالی برای دریاچه ی اورمیه اتفاق می افتد که جهان و کشور ما، به سوی توسعه ی پایدار یعنی توسعه ای فراگیر و همسو با منافع ملی و زیست محیطی حرکت می کند.
و اما امروز که 40 سال از اعلام حفاظت موکد از دریاچه ی اورمیه در کنوانسیون رامسر می گذرد،
بیش از 50 درصد از وسعت دریاچه به نمک زار تبدیل شده است،
100 هزار فلامینگو دریاچه را برای همیشه ترک کرده اند،
جزایر دریاچه به خشکی متصل شده اند،
99 درصد آرتمیای دریاچه نابود شده است،
و پخش بیش از 8 میلیارد تن نمک، چندین شهر و چند استان و سلامتی بیش از 13 میلیون نفر را تهدید می کند،
ما دانشگاهیان دانشگاه صنعتی سهند نیز همچون دیگر دوستداران محیط زیست، در قبال این فاجعه ی زیست محیطی، اقتصادی- اجتماعی احساس مسئولیت می کنیم.
و بر این باوریم که حل این مشکل در گرو همت و عزم ملی است و اگرچه ما از فرصتی که دریاچه در این چند سال گذشته به ما داده بود استفاده نکرده ایم، اما هنوز هم فرصت برای جلوگیری وقوع این فاجعه ی زیست محیطی وجود دارد.
ما دانشگاهیان دانشگاه سهند پاسخ و رسیدگی به سولات زیر را گره گشای حل این مشکل می دانیم:
1- چرا اقدام موثری صورت نمی گیرد، آیا واقعا راهکاری وجود ندارد؟
2- اگر خشک شدن دریاچه به هر علتی صورت بگیرد، آیا چاره و راه حلی برای پیشروی و پخش نمک و مواد سمی و فلزات سنگین و اثرات زیانبار آن بر مردم صورت گرفته است؟
3- اگر پخش این مواد در منطقه صورت بگیرد، آیا چاره و راه حلی برای مدیریت بزرگترین مهاجرت و نابودی یکی از بزرگترین قطب های کشاورزی کشور صورت گرفته است؟
در پایان از مسئولین محترم و دلسوز دست اندرکار مسائل زیست محیطی کشور مصرانه خواستاریم تا با کمک نهادهای مردمی حامی محیط زیست، اقدامی عاجل در جهت رفع مشکلات دریاچه ی اورمیه سازمان دهی کنند.
ان شاءا... شاهد احیای دوباره ی این دریاچه ی زیبا و بی نظیر جهان باشیم.
برگزارکنندگان همایش
منبع: http://tinyurl.com/2ukz8mb
