اومود اورمولو
کرکوک شهر تاریخی ترک نشین با منابع عظیم نفت و گاز می باشد که وجود منابع عظیم نفت و گاز نیز سبب بوجود آمدن انواع مشکلات و موانع بر سر راه این شهر تاریخی ترکنشین گردیده به طوریکه پس از اشغال عراق در سال 2003 توسط آمریکا گروههای مسلح و سیاسی کرد از همه طریق فشارهائی متعددی را برای پاک سازی ائتنیکی شهر از وجود ترکان عراقی به معرضه ظهور گذاشتند، از ترور اشخاص روشنفکر ترک تا آدم ربائی و ... از مهمترین این مسائل می باشد. در کنار ترور، بمب گذاری، آدم ربائی و ... مهمترین مسئله کرکوک ترکنشین سیاست های تغییر بافت دمگرافی شهر چه در زمان صدام حسین که به صورت عربیزه کردن منطقه و چه پس از سال 2003 به صورت کردستانی کردن آشکار می گردد. علارغم برگزاری 3 انتخابات پس از اشغال عراق سیاستهای گروههای مسلح و سیاسی کورد در کرکوک ترک نشین برای کوردستانی کردن منطقه هنوز هم تداوم دارد، برای خنثی سازی سیاست های کردستانیزه کردن منطقه سیاست های ترک و عرب کرکوکی به علت موانع ایجاد شده توسط سیاست مداران کلان آمریکائی بی نتیجه مانده است.
در اکتبر 2005 و طی نوشتن قانون اساسی عراق توسط آمریکا و دیگر کشورهای صاحب سخن منطقه در عراق گروههای سیاسی و مسلح کرد عراقی تلاش های فراوانی برای متصل نمودن کرکوک ترک نشین به منطقه خودمختار شمال عراق آغاز کرده و به معرضه ظهور گذاشتند. در آن زمان دولتمردان ترکیه ای وضعیت کرکوک را خط قرمز خود معرفی کرده بودند که این سخن دولتمردان ترکیه ای سبب خشم گروههای سیاسی کورد شمال عراق گشته و حتی یک بار ناسیونالیست شناخته شده کرد مسعود بارزانی سخن اینچنینی را بر زبان آورد:
"اگر خط قرمز ترکیه کرکوک می باشد و خواستار اعاده و تحقق حقوق ترکان می باشد ما نیز خواستار اعاده حقوق 30 میلیون کرد ترکیه ای هستیم"
حزب اتحاد میهنی و حزب دمکرات کردستان هر دو برای تغییر بافت دمگرافی شهر ترک نشین کرکوک برای هر یک از اعضای 600 خانواده کورد که به شهر کرکوک مهاجرت کردند 10 هزار دلار پول تعیین کرده و پرداختند که این عمل غیراخلاقی و به نوعی پاک سازی ائتنیکی به بهترین وجه ممکن نشان از سیاست های حساب شده اشغال کرکوک و کوردستانی نمودن آن توسط گروههای سیاسی کرد می باشد.
سیاست های غیراخلاقی کردستانی کردن شهر ترک نشین کرکوک و پاک سازی ائتنیکی اش سبب نگرانی هائی عمده ای در بین ترکان عراقی و الخصوص ترکان شهر کرکوک شده است. شهر ترک نشین کرکوک که صاحب یکی از عمده منابع نفت دنیا می باشد در صورتیکه به منطقه خودمختار کردستان عراق متصل گردد یکی از مهمترین قدمهای تجزیه عراق و تشکیل دولت کرد را در شمال عراق محقق خواهد ساخت. کرکوک که به علت موقعیت و وجود منابع عظیم نفت و گازش یکی از مهمترین شهرهای منطقه می باشد سبب تاثیرات متعدد منطقه ای خواهد شد و پیوستنش به منطقه خودمختار شمال عراق یکی از آرزوهای گروههای کرد عراقی می باشد.
قبل از اشغال عراق توسط آمریکا در سال 2003 جمعیت کرکوک حدود 850 هزار نفر بود که پس از سال 2003 جمعیت عظیم کورد مهاجر با حمایت سیستماتیک گروههای سیاسی کورد به منطقه کرکوک و حومه کوچ گردانیده شد به طوریکه جمعیت شهر از 850 هزار نفر در سال 2003 به حدود 1.5 میلیون نفر رسیده است. با نگاهی به وضعیت کرکوک می توان دریافت که تمامی بازهای صورت گرفته از جمله ترور، افزایش خشونت، آدم ربائی، تغییر بافت دمگرافی منطقه، سیاست کردستانیزه کردن منطقه و ... تنها و تنها برای تحقق ضمانت استقلال حکومت کرد شمال عراقی صورت می گیرد.
ماده 140 قانون اساسی عراق طرحی سه مرحله ای را برای تعیین ترکیب ائتنیکی کرکوک بیان کرده است که هدف این طرح تثبیت متصل نمودن کرکوک به حکومت کورد شمال عراق تا سال 2007 بود که به علت بسیاری از مسائل منطقه و جهانی محقق نگشت. پس از آوریل 2003 کنترل تمامی ادارات، ارگانهای دولتی و اجتماعی، سیاسی، فرهنگی و .. کرکوک توسط گروههای کورد بدست گرفته شد و استراتژی کوردستانیزه کردن کرکوک به طور قابل توجهی با حمایت های بی دریغ مسعود بارزانی تحقق یافت. حکومت مرکزی عراق نیز بنا به بسیاری از مسائل منطقه و جهانی به هیچ وجه نتوانسته اند تاکنون سیاست های اشغال و بدست گرفتن تمامی امور کرکوک توسط مسعود بارزانی و کوردها را خنثی سازد.
به علت عدم همراهی ترکیه با اشغال عراق و قرار داد معروف 1 مارس که به دولت ترکیه برای همراهی با اشغال عراق توسط عراق اجازه نمی داد روابط آنکار و واشنگتن به سردی گرائیده و دولتمردان آمریکا دوباره برای اهرم فشار قرار دادن ترکیه از کارت بازی کردها و کرکوک به بهترین شکل استفاده نمودند. کردها که در عراق به عنوان یکی از مهمترین متفقین آمریکا در منطقه ظاهر گشتند دولتمردان آمریکائی نیز چشم بر بسیاری از مسائل همچون سیاست های کردستانیزه کردن کرکوک، بدست گرفتن اداره تمامی امور کرکوک، پاک سازی ائتنیکی، تغییر بافت دمگرافی کرکوک، کنترل منابع نفت و گاز کرکوک، اعمال فشار بر ترکان و اعراب سنی و .. چشم بستند. به عبارت دیگر مسئله کرکوک ترک نشین به عنوان یکی از استراتژیهای انرژی آمریکا با همراهی کردها شکل گرفت و دولتمردان آمریکائی نیز گنجاندن طرح فدرالیسم در قانون اساسی عراق را به عنوان هدیه ای به گروهای کرد عرضه کردند.
برداشت آزادی از : مجله تحقیقاتی ژئوپلتیک، اکونومیک، فرهنگ ترکیه (بیلگه سام). جلد 3، تاریخ 2011
