اهداف و مقاصد براه اندازی كمپین برای تاسیس فرهنگستان زبان تركی در ایران را می توان در سه عنوان خلاصه كرد:
1- در رابطه با تمرین فعالیت دمكراتیك
2- در رابطه با فرهنگستان زبان تركی
3- در رابطه با هویت ملی ترك
1- تمرین فعالیت دمكراتیك
الف- به عنوان جامعه ای خاورمیانه ای، فرهنگ خواستار شدن مطالبات عمومی از دولت و حكومتها در میان ما بسیار ضعیف است. این كمپین، تمرینی در راستای خواستار شدن مطالبات عمومی از دولت است.
ب- در میان ما فرهنگ تعقیب نمودن وعده های انتخاباتی و حساب پرسی در باره عاقبت این وعده ها پس از به اقتدار رسیدن صاحبان آنها وجود ندارد. این كمپین تلاشی در راستای نهادینه كردن این فرهنگ است.
ج- در عصر ما اینترنت و رسانه های اجتماعی مدرن امكانات بسیار مفیدی را برای تحقق دو هدف فوق مهیا می كنند. این كمپین به آموختن كاربرد این امكانات مدرن كمك می نماید: ایجاد صفحه پتیشن، جمع آوری امضاها، مدیریت و تعقیب كمپین، ...
2- در رابطه با فرهنگستان زبان تركی
الف- هدف بنیادین، انتقال موضوع فرهنگستان زبان تركی و ضرورت تاسیس آن، به گفتمان سیاسی حاضر ایران بود.
ب- هدف دوم، خواستار همچو مطالبه ای شدن و ثبت این خواست در تاریخ است. تاكنون در ایران، هیچ مطالبه عمومی در مقیاس مردمی در باره تاسیس فرهنگستان زبان تركی خواسته نشده بود.
ج- حسن روحانی در وعده های انتخاباتی خود از تاسیس همچو فرهنگستانی سخن رانده بود. علی رغم آنكه احتمال تحقق این وعده انتخاباتی كم است، یكی از اهداف كمپین كمك به افزایش احتمال تحقق این وعده انتخاباتی بود.
د- حسن روحانی در حین تبلیغات انتخاباتی خود، این فرهنگستان را فرهنگستان زبان آذری نامیده بود. یكی از اهداف كمپین، اعتراض به كاربرد ترمینولوژی دولتی- رسمی آذری به جای تركی و تصحیح آن بود.
ر- ملت ترك ساكن در ایران، خود دارای آگاهی كافی در باره چیستی فرهنگستان زبان تركی، وظائف آن و كارهائی كه می تواند و می باید انجام دهد نیست. یكی از اهداف كمپین، اطلاع رسانی و آگاهی بخشی در باره وظائف و مسئولیتها و فوائد فرهنگستان زبان تركی به ملت ترك، حتی به دیگر ملل ساكن در ایران و از جمله فارسها بود.
3- در رابطه با هویت ملی ترك
الف- تاكنون در ایران هیچ مطالبه عمومی بنام و در باره كل توده و یا ملت ترك ساكن در این كشور خواسته نشده بود. این كمپین نخستین مطالبه عمومی سیاسی- فرهنگی است كه بدون توجه به لهجه، منطقه و طائفه، با نام ملت ترك و بنام زبان تركی خواسته شده است. به عبارت دیگر، هدف گذر كردن از لهجه گرائی، محلی گرائی و قبیله محوری است.
ب- یكی دیگر از اهداف این كمپین، تقویت احساسات ملی مشترك و تعمیق حس تعلق به یك ملت، در میان ترك زبانان ساكن در ایران و كسانی كه خود را ترك می دانند است. به عبارت دیگر هدف، كمك كردن به روند ملت شوندگی توده ترك و تسریع آن بود.
ج- یكی دیگر از اهداف این كمپین، ارائه مرحله ای از نقشه راه منطقی و واقعگرایانه از خواستهای زبانی ملت ترك- كه با حفظ و توسعه زبان تركی آغاز می شود- و مارژینالیزه كردن خواستهای غیرواقعگرایانه و افراطی در این رابطه بود.
د- در صد سال اخیر آزربایجانگرایان پان ایرانیست و در هشتاد سال گذشته آزربایجانگرایان استالینیست، بر حیات فرهنگی و سیاسی ملت ترك حاكم بوده اند. فعالیتها و كمپینهای فرهنگی و سیاسی را یا آنها مستقیما آغاز و مدیریت كرده اند و یا بر كمپینها و فعالیتهای قبلا آغاز شده توسط دیگران، بعدها حاكم گردیده و آنها را منحرف نموده اند. این كمپین نخستین در نوع خود است كه توسط تركها، كسانی كه معتقد به ملت ترك و زبان تركی اند و مستقل از آزربایجانگرایان كلاسیك آغاز و مدیریت شده است. پس از این حركت تابوشكن، روی آوردن معتقدین به ملت ترك و هویت ملی تركی و زبان تركی، به عمل و اقدامات و فعالیتهای فرهنگی و سیاسی، مستقل از آزربایجانگرایان كلاسیك توسعه خواهد یافت. این حركت تابوشكن، از این منظر دارای اهمیتی تاریخی است.
ر- یكی دیگر از اهداف این كمپین، روشنگری در باره كسان و نیروهائی است كه مخالف تاسیس فرهنگستان زبان تركی می باشند. دقیقتر، نمایاندن ماهیت واقعی آزربایجانگرایان پان ایرانیست و آزربایجانگرایان استالینیست به افكار عمومی ترك است. همانگونه كه انتظار می رفت، آزربایجانگرایان كلاسیك با پان ایرانیستها همصدا شده و در یك صف به مخالفت با تاسیس فرهنگستان زبان تركی پرداختند. این رفتار نیز، یكبار دیگر كاردكرد همیشگی و تاریخی آنها را، - متحد شدن با افراطیون فارس و از پشت خنجر زدن به ملت ترك را- عیان ساخت.
ز-از دیگر اهداف این كمپین، نشان دادن این واقعیت بود كه ملت و زبانی كه مردم ترك و تركهای مدرن و دمكرات به آن معتقدند، با ملت و زبانی كه پان ایرانیستهای آزربایجانگرا- ملهم از ایدئولوژی دولت ایران- و آزربایجانگرایان استالینیست – ملهم از ایدئولوژی روسیه شوروی- بدان معتقدند چیزهای متفاوتی اند. چنانچه پان ایرانیستهای آزربایجانگرا به جای فرهنگستان زبان تركی خواستار ایجاد فرهنگستان زبان آذری و آزربایجانگرایان استالینیست خواستار تاسیس فرهنگستان لهجه تركی آزربایجانی شدند. به عبارت دیگر، در اینجا سخن از سه هویت ملی- ملت متفاوت و سه زبان متفاوت می رود:
- ملت ترك و زبان تركی تركهای مدرن و دمكرات
- ملت آذربایجان و زبان آذربایجانی آزربایجانگرایان استالینیست
- قوم آذری و زبان آذری پان ایرانیستهای آزربایجانگرا
اگر شما تاکنون به کمپین تاسیس فرهنگستان زبان ترکی در ایران نپیوسته اید می توانید با رفتن به آدرس زیر با امضاء نمودن کمپین قدمی در راه تحقق حقوق زبان ملت ترک و رفع تبعیض های متعدد زبانی در ایران باشد.
