آزربایجان غربی، آزربایجان شرقی و اردبیل سرطان خیزترین استان‌ها

اومود اورمولو

به مناست هفته پیشگیری از سرطان نشستی در وزارت بهداشت برگزار گردیده که طبق گزارشات رسمی منتشر شده 3 استان آزربایجان غربی، آزربایجان شرقی و اردبیل به ترتیب سرطان خیزترین استان های ایران نامیده شده اند.

بر اساس آمار رسمی وزارت بهداشت از هر صدهزار نفر مرد در ایران 132 نفر و از هر صدهزار زن 123 نفر به صورت سالیانه مبتلا به انواع سرطان و در کل ایران سالیانه 90 هزار نفر دچار انواع سرطان می شوند.

طی سالهای گذشته در ایران شیوع سرطان سیر صعودی افزایش داشته به طوریکه اکنون سرطان سومین عامل مرگ و میر در مردمان ساکن ایران می باشد. بیشترین مناطقی که شاهد بروز سرطان می باشند نیز به ترتیب آزربایجان غربی، آزربایجان شرقی، اردبیل، تهران و اصفهان مشخص گردیده است.

مهمترین عامل بروز سرطان در ایران کم تحرکی می باشد که میزان کم تحرکی در زنان 48% بیان شده است. در ایران حدود 24 میلیون نفر به اضافه وزن و چاقی مبتلا می باشند. در عین حال سیگار یکی از مهمترین عوامل بروز سرطان می باشد که خود به تنهائی مسبب 13 نوع سرطان هست. در کنار موارد فوق آلودگی هوا نیز یکی از علل مبتلا به عنواع سرطان می باشد، حتی یکی از علل تاکید و حساسیت جامعه ترک نسبت به مسئله خشک شدن دریاچه اورمیه نیز ناشی از شیوع بیماریهای پوستی و تنفسی سرطانی در آزربایجان جنوبی به علت خشک شدن دریاچه اورمیه و وزش بادهای نمکی می باشد مسئله‌ای که اکنون ساکنین آرال با آن دست به گریبان اند.  

اکنون در ایران 300 هزار بیمار مبتلا به انواع سرطان وجود دارد که این آمار به علت جمعیت جوان کشور طی سالهای پیش رو با افزایش قابل توجهی از مبتلایان به سرطان مواجه خواهد شد. شایع ترین سرطان در زنان سرطان پستان و روده بزرگ و در مردان نیز سرطان پروستات و پوست چزء شایع ترین انواع سرطان ها می باشند.

Ardını Oxu - ادامه »

صد سال استعمار: تحلیلی بر اقتصاد سیاسی آزربایجان جنوبی

مهمترین موضوع برای به استعمار کشیدن ملتی محکوم مستمعره سازی از بعد اقتصادی می باشد، در استعمار داخلی بخشی از یک کشور بخش یا بخشهای دیگر را به نفع خود مورد استعمار قرار می‌دهد. ملت حاکم دیگر ملل ساکن و تحت سلطه در آن کشور را بعنوان حاشیه‌ای بر اقتصاد خود شکل می‌دهد. صنایع و تکنولوژیهای پیشرفته و کالاهایی با ارزش افزوده بالا اختصاص به ملت حاکم پیدا می‌کند، و تولید مواد خام کشاورزی و معدنی و تامین نیروی کار ارزان به ملل تحت سلطه تعلق می‌گیرد یا بعبارت دقیق‌تر تحمیل می‌شود. این تقسیم کار تحمیلی هر چقدر ادامه داشته باشد ملت حاکم توسعه یافته‌تر، ثروتمندتر و ملل تحت سلطه فقیرتر و توسعه نیافته‌تر می‌شوند و رابطه فراتری و فروتری بین ملت حاکم و ملل تحت سلطه تعمیق می‌یابد و در حوزه‌های فرهنگی و سیاسی نیز ملل تحت سلطه دچار بحران هویتی و کمبود اعتماد به نفس ملی می‌شوند و شرایط استعماری تحمیل شده را غیرقابل تغییر می‌دانند..."

کتابی تحت عنوان "صد سال استعمار" با تحلیلی بر اقتصاد سیاسی آزربایجان جنوبی از سوی گروهی از جوانان ترک با نام "گونئی آزربایجان سیاسی، ایقتصیادی – حوقوقی آراشدیمالار مرکزی" تهیه و به صورت پی دی اف ارائه شده است. در این اثر ارزشمند سعی بر آن شده از ابعاد مختلف تحلیلی بر اقتصاد آزربایجان جنوبی و نحوه به استعمار کشیده شدنش از سوی ملت حاکم ارائه گردد. کتاب مذکور از بخش های متعدد و مختلفی همچون انقلاب مشروطه ایران، انقلاب کمونیستی اکتبر 1917 روسیه، فروپاشی عثمانی و استقرار جمهوری ترکیه، جنگ جهانی دوم و آغاز جنگ سرد ... متشکل شده است و در پایان نیز نتیجه گیری به خواننده گان ارائه گردیده است.

برای دانلود این کتاب به صورت فایل پی دی اف می توانید از طریق لینک زیر اقدام کنید:

صد سال استعمار

یا

از طریق لینک مذکور:

صد سال استعمار

Ardını Oxu - ادامه »

بارسلونا با مقاومت در برابر فاشیسم رشد یافت، آیا تراختور می تواند چنین راهی را بپیماید؟

اومود اورمولو

تیم فوتبال بارسلونا که از منطقه خودمختار کاتالان اسپانیا نامور تیم های فوتبال دنیا می باشد به عنوان مهمترین نشانه استقلال طلبان کاتالانی شناخته می شود. بارسلونای کاتالانها تیمی از جنوب شرقی اسپانیا از ایالت خودمختاری به جمعیت 8 میلیون نفر می باشد که منطقه خودمختار کاتالان از بعد قوانین اجرائی یکی از خودمختارترین مناطق اروپا شناخته می شود. امروزه مهمترین بحث مابین دولت مرکزی اسپانیا و حکومت خودمختار کاتالان بحث جدائی از اسپانیا و پیوستن منفرد به اتحادیه اروپا می باشد. بخش وسیعی از جامعه کاتالانی ها خواستار تحقق "حق تعیین سرنوشت" و جدائی از اسپانیا هستند و تیم بارسلونا به مانند تراختور ترکان ساکن ایران تنها یک تیم معمولی نبوده وبه عنوان هویت کاتالان ها تلقی می گردد گرچه که مابین تراختور و بارسلونا تفاوت هائی اساسی از جمله مالکیت، نحوه اداره باشگاه، شکل گیری، ابعاد و... وجود دارد ولی مهمترین نکته اشتراکی تراختور و بارسلونا مبدل شدن هر دو تیم فوتیال به نماد مقاومت ملتی در برابر راسیسم، تبعیض، فاشیسم، برتری طلبی، تحقیر، استعمار و .. می باشد. 

بررسی تاریخ باشگاه بارسلونا نکات مهمی از تاریخ کاتالان ها را نیز روشن می سازد و دقیقاً نشان دهنده این امر می باشد که بارسلونا تنها یک تیم فوتبال معمولمی نبوده و به مانند تراختور در سطحی وسیعتر نماد ملتی مستمعره می باشد. زمانیکه در استادیوم نیوکمپ واقع شوید تفاوت بارسلونا با دیگر تیم های دنیا را متوجه خواهید شد، به مانند تراختور که به علت قشر وسیع طرفدارانش در بازیهای خانگی و حتی بیرون از خانه نیز شاهد طنین انداز شدن انواع شعارها، خواسته ها، مطالبات و ... ملی جامعه ترک می باشیم. در استادیوم نیوکمپ بارسلونا زمانیکه مارش رسمی کلوب خوانده می شود گوئی هویت فردی عقب نشسته و جای خود را به هویت ملی واگذار می کند.

در دیگر سو باشگاه بارسلونا تنها به استقلال طلبان کاتالان محدود نبوده و در بعد وسیع تر به عنوان نمادی در برابر فاشیسم، برتری طلبی، راسیسم، استعمار و .. میلیونها انسان و جغرافیای مستمعره می باشد. چند هفته پیش بود که پلاکارت معروف "South Azerbaijan Is Not Iran" با همان تاثیر یاد شده از بارسلونا و استقلال طلبان کاتالان به مقامت در برابر راسیسم و استعمار در تبریز پایتخت آزربایجان توسط جوانان ترک برافراشته شد، این همان تاثیرگذاری بارسلون در آزربایجان جنوبی و مابین جونان خسته از راسیسم، تبعیض، استعمار و ... ترک می باشد. پس از برافراشته شدن پلاکارت "آزربایجان جنوبی ایران نیست" مدیای کاتالان نیز شعار مذکور را مورد نقد و بررسی وسیعی قرار داد و چندین مقاله در مدیای کاتالانی ها در شبکه های اجتماعی نظیر فیسبوک منتشر گشت. گرچه فضای لازم برای فریاد خواسته ها و حقوق پایمال شده ملت ترک بوسیله ابزار تراختور فراهم نیست و هفته ای نیست که چندین طرفدار این تیم به جرم های رنگارنگی دستگیر نشوند ولی مهمترین نکته تاریخی نزدیکی ملت های ترک و کاتالان و تاثیر پذیری و تاثیرگذاری در راه مبارزه ملی و مقاومت در برابر استعمارگر می باشد.   

بارسلونا در کنار نماد هویت ملی کاتالانی ها در بخشهای فرهنگی، اقتصادی و ... نیز فعالیت دارد، وجود بیش از 2 هزار انجمن در سرتاسر دنیا و در کنار سازمان جهانی یونیسف شرکت در اعمال عامل المنفعه تنها نمونه ای زیرمجموعه بارسلونا می باشد.

در حالی که بارسلونا جزئی از نماد هویتی کاتالان های استقلال طلب می باشد ولی درعین حال نیز صدای گروههای آنارشیست، قشر کارگر، انقلابیون و .... نیز می باشد. 

تیم فوتبال بارسلونا طی این سالها میزبان صدها ستاره معروف جهانی چه در عرصه بازیکن و چه در امر مربیگری بوده است. ژوزف کرایف ستاره نامدار جهانی در مورد بارسلونا چنین می گوید:

در بسیاری از نقاط جهان فوتبال بازی کرده و یا تماشا نمودم ولی عشقی که کاتالانی ها به بارسلونا می ورزند درهیچ کجای دنیا مشاهده ننمودم.

بابی رابسون دیگر ستاره جهانی در مورد بارسلونا در جائی چنین می گوید:

کاتالان نام ملتی هست که بارسلونا نام ارتش این ملت می باشد.

تاریخ شکل گیری باشگاه بارسلونا

در سال 1898 هانس گامپر سوئدی که هنوز 22 سال داشت برای دیدار عمویش به بارسلونا می آید و شیفته این شهر زیبا می شود. وی که از خانواده ای مرفهی بوده در کوتاه ترین زمان ممکن زبان کاتالانی را می آموزد و در آن دوره صاحب امتیازی روزنامه ای ورزشی به نام Los Deportes را نیز خریده و می گرداند. هانس که طرفدار تیم زوریخ سوئد بود در بارسلونا نیز به عشق فوتبال خود ادامه می دهد، و از هر فرصتی برای فوتبال بازی کردن بهره می برد. در اکتبر 1899 در روزنامه اش خبری مبتنی بر قصد ایجاد تیم فوتبال باشگاهی را منتشر می کند که پس از 1 ماه با همراهی 11 نفر دیگر در 29 اکتبر 1899 موفق به ایجاد تیم فوتبال بارسلونا می شوند. مابین اعضای تشکیل دهنده کلوب از سوئد، کاتالان و انگلیسی موجود بود و هانس هم به عنوان مدیر و هم رئیس باشگاه انتخاب می شود. از زمان تاسیس بارسلونا برای تصدی امر باشگاه دارای در زمان فرانکو سعی بر آن می شد که شخصی که نزدیک به حکومت مرکزی باشد برگزیده شود تا اسپانیا بتواند تمامی فعالیت های باشگاه را زیر نظر بگیرد. حتی در زمان دیکتاتور فرانکو چندین بار بودجه باشگاه قطع شد، بازیکنان خارجی تبعید گشتند، خرید بازیکن خارجی ممنوع شد و .. در آن سالها ترانسفر بازیکن به تیم و یا کمک مالی برای بارسلونا به معنای مخالفت با سیاستهای فرانکو محسوب می شد. فرانکو در تقابل با بارسلونا تیم رئال مادرید را یاری می رساند ولی قبل از این عمل مادرید را از جمهوری خواهان پاک سازی نمود. در آن زمان که رافائل سانچز در پست مدیریت رئال مادرید بود دستگیر و مورد شکنجه واقع شد و بدین صورت بود که بارسلونا به عنوان تیم ضدفاشیست، آنتی دیکتاتور، مقاومت ملی و رئال مادرید به عنوان نماد دیکتاتوری، فاشیستم، استعمارگر  مبدل گشت. رویاروئی معروف ‘El Clásico’ تقابل مابین مفاهیم یاد شده را زنده می کند.     

بازی که با تهدید به نتیجه 11 -1 انجامید

در ژوئن 1943 در استادیوم مادرید و در لیگ سلطنت اسپانیا و بازی نیمه نهائی بارسلونا در بازی رفت موفق به شکست دادن رئال مادرید با نتیجه 3 به 0 گشت ولی در بازی برگشت به تهدید به مرگ تمامی اعضای تیم از سوی فرانکو صورت گرفته بود رئال مادرید بازی برگشت را با نتیجه 11 بر 1 پیروز گشت که این نتیجه به عنوان متمایزترین نتیجه الکلاسیکو در تاریخ جاودانه گشت.

سالها بود که جنگ تمام شده بود ولی بارسلونا هنوز هم از سوی دیکتاتوری مدیریت می شد برای پایان دادن به این امر حسابدار باشگاه آقای Agustí Montal i Galobart راه جدیدی پیشنهاد داد به طوریکه دیگر مدیریت بارسلونا از سوی مجمع انتخابی برگزیده شود نه تعیین از سوی مرکز. در 20 سپتامبر 1946 آقای مونتال که کاندید ریاست باشگاه گشته بود به عنوان رئیس بارسلونا انتخاب شد و این نشانگر شروع پروسه جدید در بارسلونا بود. پس از آن بود که بارسلونا موفق به کسب پی در پی قهرمانی های لیگ اسپانیا و جانگیری دوباره شد. طی 6 سال ریاست مونتال بود که اولین قدم های ساخت استادیوم نیو کمپ به اجرا گذاشته شد. بزگترین استادیوم اروپا در 24 ژوئن  1957 با ظرفیت 120 هزار نفر افتتاح گشت. کاتالان های استقلال طلب از آن روز تا به اکنون شعارهای ملی و ضد دیکتاتوری، ضد استعماری، ضد راسیستی و .. خود را همراه با پرچم های کاتالان و بارسلونا در ورزشگاه به صدا در می آورند.   

برداشت آزادی از مقاله محمد جیلان در روزنامه یورد ترکیه

Ardını Oxu - ادامه »

ارتش متحد دنیای ترک تشکیل می گردد

ارتش متحد جمهوری های استقلال یافته ترک به رهبری ترکیه و با میزبانی آنکارا تشکیل می گردد.

دنیای ترک از این پس صاحب ارتش متحدی نیز به مانند اتحادیه اروپا خواهد شد و بلکه ارتش مشترک ترک یکی از اولین قدم ها برای ایجاد انتگراسیونی به مانند اتحادیه اروپا از کشورهای ترک زبان باشد. ایجاد بانک ملی ترک نیز یکی از مهمترین قدم ها در راه نزدیکی کشورهای ترک به هم بوده است و به نظر راقم این سطور تصور پول مشترک، ارتباط آزاد مرزی، کانال تلویزیونی مشترک، الفبای مشترک و ... می تواند راه کار بیشتری را برای تشکیل اتحادیه ای به مانند اتحادیه اروپا از کشورهای ترک را فراهم سازد.   

اولین جسله مشترک ارتش متحد ترک در آزربایجان شمالی برگزار شد که در این جلسه اعضای نظامی کشورهای ترکیه، آزربایجان شمالی، قرقیزستان و ... حضور بهم رسانیدند. بدون تردید عدم وجود نیروهای مسلح آزربایجان جنوبی و دیگر ترکان ساکن ایران در شاکله ارتش متحد ترک که عمده ترین جمعیت ترکان را پس از ترکیه به خود اختصاص می دهد به خوبی حس خواهد شد.

زیرساخت های اولیه تشکیل ارتش متحد ترک از سوی ترکیه در سال 2011 پایه ریزی شده است. هدف تشکیل ارتش متحد ترک ایجاد آلترناتیوی برای نیروها و پایگاههای نظامی آک دنیز و اروپا در منطقه می باشد.

Ardını Oxu - ادامه »

نشریه 'قادین باخیشی' از سوی مرکز پژوهش های فمینیستی آزربایجان جنوبی منتشر شد

شماره دوم نشریه 'قادین باخیشی' که به مسائل جامعه از زاویه دید زنان می پردازد از سوی مرکز پژوهش های فمینیستی آزربایجان جنوبی منتشر شد.

هدف مرکز پژوهش های فمینیستی آزربایجان جنوبی فراهم نمودن امکان و فضائی برای دیالوگ علمی و منطقی پیرامون مباحث زنان ترک در ایران و به نقد کشیدن دیدگاه های مردسالارانه در فضای جامعه ایران بیان شده است. 

زنان در ایران با مشکلات عدیده ای تنها به علت زن بودنشان مواجه می باشند، این مشکلات در زنان ملیت های غیرفارس دوچندان می باشد و میزان تبعیض ها در زنان ملیت های غیرفارس علاوه بر مسئله زن بودن با موضوعی به نام بحران هویت و زبان مادری نیز آغشته شده است.  

در شماره دوم نشریه قادین باخشی به موضوعات زیر پرداخته شده است: 

جنسیت و مللیت 

تامین اجتماعی و جنسیت

نظریه های فمینستی، بخش دوم؛ فمنیسم مارکسیسم

نگاهی به همجنس گرائی

کار عاطفی و کار زنان / کار مردانه

برای دانلود نشریه مذکور می توانید از طریق لینک زیر اقدام کنید:

http://www.mediafire.com/?asbi8b48tm3ikx3

Ardını Oxu - ادامه »

مثالهائی از قوت و قدرت زبان ترکی

بر اساس بسیاری از یافته های زبانشناسانه زبان مادریمان ترکی یکی از قدرتمندترین زبانها در بسیاری از عرصه های زبانشناسی معرفی گردیده است ولی متاسفانه به علت ممنوع بودن زبان ترکی در ایران بسیاری از اشخاصی که زبان مادریشان ترکی می باشد فاقد هر نوع اطلاعات زبانی ، علمی و شعور از زبان خویش می باشند، به طوریکه برای جبران این بی هویت شدگی زبانی راه را در حل شدن در فرهنگ و زبان بیگانه، اجباری و استعماری فارسی می بینند. علاوه بر این پروسه ای که طی 88 ساله گذشته در ایران به طور پیوسته با ممنوع ساخت زبان ترکی ادامه دار بوده بر اساس کنوانسیون های جهانی و حقوق بشری دقیقاً مترادف با مفاهیمی هم چون نسل کشی زبان و فرهنگی (ژنوساید) می باشد. ترکان ساکن جغرافیای امروز که ایران نامیده می باشد باید و باید در تمامی سطوح دارای حق تحصیل به زبان ترکی بوده و زبان ترکی به عنوان یکی از زبانهای رسمی دولت ایران انتخاب گردد، در صورت عدم تحقق این خواسته به حق میلیونها ترک ساکن ایران شاهد نتیجه ای جزء جدائی آزربایجان جنوبی از این منطقه نخواهیم بود.

هیچ یک از زبانهای بشری ارجحیتی بر دیگری ندارند این تنها سیستمهای توتالیتار و دیکتاتور مابانه می باشند که زبانی را ارجح و برتر از دیگری می شمارند، زبانها را تنها  می توان بر اساس یافته های علمی و بدون غرض زبانسناسانه با یکدیگر سنجید.

در این نوشته کوتاه مثالهائی از قدرت و قون زبان ترکی به صورت ساده وار بیان می گردد.   

کلمه ای ترکی معادل با 17 کلمه انگلیسی:

"Afyonkarahisarlılaştıramadıklarımızdan mısınız ? 

Aren't you one of those people whom we tried unsuccessfully to make resemble the citizens of Afyonkarahisar?

طولانی ترین کلمه ای که از سوی فرهنگستان زبان ترکی ترکیه پیشنهاد شده است:

قویروقساللایان گیلله ر

Kuyruksallayangiller

طولانی ترین کلمه واروخانه:

Esneyemeyense

واروخانه به کلمه یا عددی و یا هر مورد دیگر اطلاق می شود که خواندن آن از راست به چپ و یا از چپ به راست یکسان باشد. 

طولانی ترین کلمه ای که اگر به صورت برعکس خوانده شود باز نیز معنای خود را حفظ می کند:

ıralamamalara

aralamamaları

کلمه ای که در خود حروف متعدد تکراری را جای داده است:

Maatteessüf

طولانی ترین کلمه ای که از به هم پیوستن یک حرف بی صدا و یک حرف صدادار متشکل می شود:

Mücadelecileşiveremeyebileceğimizin

طولانی ترین کلمه ای که در خود حرف تکراری ندارد:

hüpletiyormuşsanız ve hödükleşmiyorsanız

طولانی ترین کلمه ای که متشکل از 14 حرف اول الفبا می باشد:

Affedicideki

طولانی ترین کلمه ای که از 14 حرف پایانی الفبای زبان ترکی ساخته می شود:

Tutuşturtuşumuzunmuş

طولانی ترین مخفف:

İYSSKSİİD

(İş Yerinde Sağlık, Sağlık Korunması ve Sigorta İle İlgili Danışma (Komitesi). Kaynak: Kısa Adlar ve Kısaltmalar Sözlüğü - A.Aysan, S.Tuncay, İ.Gönülal) 

کلمه ای که دارای بیشترین معانی باشد:

چیخماق: فرهنگستان زبان ترکی ترکیه برای این کلمه بیش از 58 معنا بیان کرده است.

Çıkmak

کلمه ای که دارای ریشه یکسان بوده ولی به اشکال مختلف تلفظ می گردد:

hakan, han, kaan, kağan

کلمه ای که دارای ریشه های و معانی متعددی می باشد:

قارین: اول شخص مفرد کلمه قار به صورت مضاف الیه

دوم شخص جمع فعل قارماق به صورت امری

دوم شخص مفرد کلمه قاری

کلمه قارین

بیشترین کلمه مترادف:

tuvalet, ayakyolu, memişhane, apteshane, kenef, hela, yüz numara, kademhane

کلماتی متکشل از تکرار یک حرف:

alafrangalaştıramayacaklardansalar

beybabalaşabilen 

seccadecileşecekmişsinizcesine 

çiçekçiymişçesine 

didindirdiklerimizdendir 

gelenekselleştiriveremeyebileceklerdenseler 

gepgergin

dağdağasızlığa 

sıkıntısızlaştırıcılığınızın

kişiliksizleştiricileştiriverebileceklerimizdenmiş sinizcesine

Ardını Oxu - ادامه »

معرفی شهرهای بیجار و قروه آزربایجان جنوبی

اومود اورمولو

شهر بیجار یکی از شهرهای قدیمی آزربایجان و ترک نشین می باشد که در حال حاضر از توابع استان کردستان قرار گرفته است. این شهرستان در تقسیمات کشوری ابتدا از شهرهای آزربایجان غربی بود ولی پس از مسائلی از آزربایجان غربی جدا و به استان همدان واگذار شد و متاسفانه در سومین بار مسئولین دولت ایران بدون در نطر گرفتن وضعیت ائتنیکی و فرهنگی این شهر و منطقه ترک نشین آزربایجانی این شهر تاریخی و سرشار از منابع زیرزمینی ترک را به استان کردستان تقدیم کردند. 

بیجار دارای 7730 کیلومترمربع مساجت و دارای 288 روستا می باشد. زبان مردم این منطقه ترکی آزربایجانی می باشد و از نظر باور و اعتقاد نیز بنا به آمارهای موجود 80% شیعه و 20% سنی مذهب می باشند. شهر بیجار از شمال شرقی به استان زنجان آزربایجان و از شمال غربی به استان آزربایجان غربی، از جنوب به شهر قروه و از بخش جنوب شرقی نیز به قسمت کوچکی از استان همدان محدود می باشد. قدمت تاریخی این مطنقه به هزاره سوم قبل از میلاد برمی گردد و موید این ادعا دژ سترک، یا قلعه قمچقای می باشد که جزء مهمترین آثار تاریخی این منطقه بشمار می آیند. متاسفانه در راستای سیاستهای ترکی زدائی و استفاد ابزاری از ائتنیک کرد در برابر خلق ترک بیجار یکی از شهرهائی می باشد مورد هدف این سیاست ضد انسانی واقع شده اند، به طوریکه این شهر از هیچ منظر تاریخی کوچکترین ارتباطی به گروه ائتنیکی کرد نداشته و ندارد ولی چرا این شهر تاریخی ترک نشین به استان کردستان فعلی واگذار شده است خود نکته تامل برانگیزی می باشد که مطمئناً در راستای سیاست های ترکی زدائی و تغییر بافت دموگرافی مناطق ترک نشین قابل توصیف می باشد.

قالی، گلیم، جاجیم، قالیچه، نمد، توری، دستکش، جوراب از مهمترین صنایع دستی و هنری منطقه می باشد که فرش بیجار از نام آورترین فرش های مناطق ترک نشین در ایران و دنیا می باشد که از شهرت جهانی برخوردار می باشد.

بیجار یکی از مناطق مهم آزربایجان جنوبی از نظر وجود معادن آهن، آهک، گچ، نمک، مرمر، سنگ تراورتن، سیمان و ... می باشد.

آثار تاریخی بیجار عبارتند از:

تاکنون بیش از 60 بنای تاریخی در بیجار شناسائی شده است که از مهمترین آنها میتوان موارد زیر را برشمرد:

قلعه بزرگ قم چقا، پل تاریخی صلوات آباد، بنای سنگی اوچ گنبد، مسجد تاریخی خسروآباد، تیمچه حاج شهباز خان، تیمچه امیر تومان متعلق به دوره صفویه، بازار قدیم بیجار، بازار امیر تومان، ...    

شهر بیجار دارای دشتی موسوم به دشت بیجار گروس که حوزه ای محدود به ارتفاعات شمال رودخانه قیزیل اوزن می باشد و ارتفاع متوسط دشت از سطح دریا در حدود 1750 متر و مساحت انه 53.000 هکتار می باشد. بیشترین میزان بارندگی بیجار در فرودین و کمترین آن در تیرماه می باشد.

آب ها و رودهای بیجار:

بیجار منطقه ای است دارای سفره های غنی آب های زیرزمینی که با حفر چاه های عمیق 130 متری مورد بهره برداری قرار می گیرد و رودهای قیزیل اوزن، قم چای، اوزون دره و ..از مهمترین رودهای این منطقه می باشند.

محصولات لبنی عمده:

لبنیات، حبوبات، پشم، پوست، قالی و ... از مهمترین محصولات لبنی بیجار می باشد و در عین حال مردم بیجار به کشاورزی، دامداری و خدمات فروشندگی ینز مشغول می باشند.

بیش از 63% از کل اراضی شهر بیجار آزربایجان قابل کشت می باشد و خاکهای این منطقه از استعداد خاصی برای کشاورزی برخوردار می باشند. از مهمترین محصولات بیجار آزربایجان جنوبی می توان به نخود، لوبیا، عدس، دانه های روغنی آفتاب گردان، گرچک، چغندر قند، توتو، محصولات جالیزی و صیفی، خیار، خربزه، گوجه فرنگی، آلبالو، گیلاس و ... اشاره داشت.

صنایع بیجار:

در بیجار آزربایجان جنوبی صنعت پیشرفت چندانی ندارد و تاکنون کارخانه مادر مهمی در بیجار احداث نگردیده است از این رو فعالیت های صنعتی راکد مانده است.       

قروه- قورواي آزربايجان (Ghourveh, Qorve, Qurveh, Qorveh, Gorveh, Ghorveh)  

مهران بهاری

 قوروا (قروه، قروا، قوربا، ....) كلمه ای تركی به معنی نهال نو، برگ تازه جوانه زده، همريشه با كلمه معاصر كؤرپه؛ و نيز ظرفی چرمی براي حمل آب است. (قوروا به زبان مغولي به معنی عدد سه است). در آزربايجان علاوه بر "قروه بهارلو" در استان فعلی كردستان، چند قروه ديگر نيز وجود دارند. از جمله:

1- قروه درجزين: در شهرستان رزن، استان آزربايجانی همدان

2- قروه ابهر: روستاي قروه در دوازده كيلومتری شهرستان ابهر در كنار جاده ترانزيت زنجان به تهران، كه به لحاظ مسجد جامع تاريخی خود اهميت دارد

3- قروه سنقر: در جنوب شهر سنقر در شهرستان آزربايجانی سنقر در استان فعلي كرمانشاهان

شهرستان قروه يكي از شهرستانهای آزربايجانی استان كردستان است. اين شهرستان از شمال به شهرستان آزربايجاني بيجار (١) و از شرق و جنوب شرقي به استان آزربايجاني همدان، از جنوب و از غرب به شهرستان آزربايجاني سنقر (٢) و شهرستان كردستاني سنندج محدود است. شهرهاي شهرستان قروه عبارت از قروه، دهگلان، سريش آباد، دزج (٣) و دلبران (٤) ميباشد. قروه مانند ديگر مناطق آزربايجان شهري سردسير در شمال غربي همدان و بر سر راه همدان بوده و در ٩٠ كيلومتري شرق مركز استان سنندج در دشتي وسيع قرار دارد. قرار گرفتن‌ در مسير راه‌ ارتباطي‌ شرق‌ به‌ غرب‌ در طول جادة سنندج به طرف همدان سبب‌ توسعه‌ ‌و آبادي‌ قروه شده است. عوامل‌ موثر در پيدايش‌ اين‌ شهر، چشمه‌ هاي جوشان‌ آب معدني و گرم (قاينارجا، ايسسي سو و ايليجالار) در شمال‌ آن، رودهاي‌ متعدد و دشت‌ حاصل‌خيزي‌ است كه امروز هم  آنرا به يكي از مراكز توريستي آزربايجان تبديل نموده اند. رودخانه هاي معروف اين شهرستان "آجي چاي"، "ازون" (اوزون) و "طهماسب قلي" (تايماز قولو) كه آب آنها وارد رود بزرگ قزل اوزن مي شود هستند.

مركز حكومت اين شهر در گذشته روستاي قصلان (٥) بوده است. (بلوك اسفندآباد كه در گذشته آن را "قلمرو علي شكر بيگ" مي گفتند در غرب استان آزربايجاني همدان واقع شده و مركز حكومت آن در سابق روستاي قصلان-قاسيلان بوده است. منطقه‌ عراق عجم آزربايجان به مركزيت همدان در دوره‌ي دولت تركي آزربايجاني آق‌ قويونلو به دلیل اعتبار بالای علي شكر بيگ بهارلو، يكي از سران و امراي مشهور طايفه بهارلو به نام قلمرو "عليشكر" ناميده شده است. بعد از قاراقويونلوها، در دوره آق قويونلوها، صفويان، زنديه و حتي افشاريه نيز در اغلب كتب تاريخي اين جنوبي ترين منطقه آزربايجان به نام علي شكر بيگ معروف بوده است. در تمام اين دوره، منطقه مذكور ترك نشين و بخشي از آزربايجان قديمي بود).

فرهنگ مردم بومي شهرستان قروه، همانند نواحی مجاور شرقي آن در استان همدان، تركي است و ارتباط با همدان موجب پايداري فرهنگ تركي آن ميشود. در واقع اين بخش از آزربايجان و ادامه آن در استانهاي همدان و مركزي، از پايه هاي اصلي زبان، فرهنگ و موسيقي تركي در شمال غرب ايران بشمار ميرود. (براي خواندن گفتگوئي با عاشق رضا فطري از روستاي تراقيه (٦) قروه (قوروا) به گفت و گو با عاشق حق رضا فطري - وبلاگ همدان-آزربايجان مراجعه كنيد) (٧). از طرف ديگر، تابع تشكيلات اداري استان كردستان شدن و مهاجرت روزافزون كردان به آن باعث شده است كه در ده هه هاي اخير، در قسمتهائي از غرب شهرستان همزيستي فرهنگي تركی و كردی بوجود آيد.

 اهميت استراتژيك شهرستانهاي آزربايجاني قروه (قوروا) و بيجار (بايجار)

 ١-منابع زيرزمينی (طلا، معادن بيشمار ديگر): شهرستان قروه آزربايجان - كه امروزه در تركيب استان كردستان قرار داده شده - با داشتن معادن فراوان فلزي و سنگهاي تزئيني و ساختماني اطرافش، از مهمترين قطبهاي معدني آزربايجان و ايران و تامين كننده سنگهاي ساختماني منطقه و كشور مي باشد. قروه در استان كردستان نيز مهمترين قطب معدني بشمار مي آيد.

 ٢-كشاورزی: شهرستان قروه آزربايجان - كه فعلا در تركيب استان كردستان قرار دارد- منطقه اي مستعد و يكي از مهمترين قطبهاي كشاورزي آزربايجان است. درآمد مردم از كشاورزي و تا حدودي دامداري تامين مي شود و اين خود موجب تمركز جمعيت در روستاهاي قروه شده است. قروه در استان كردستان نيز قطب كشاورزي بشمار ميرود.

 ٣-توريستی: قروه آزربايجان - كه فعلا در تركيب استان كردستان قرار دارد- به دليل شرايط خاص زمين ساختي و چشمه هاي آب گرم و معدني خود، مورد توجه مسافرين و گردشگران است. از مراكز ديدني اين بخش از آزربايجان، ميتوان به پل فرهادآباد، مقبره‌ شيداي‌ نازار، بقعه‌ باباگرگر (باباقورقور - دده قورقوت)، حمام‌ قصلان (قاسيلان)‌، و آثار صخره‌اي‌ فرهادتاش (فرهاد داشی)‌، چشمه‌ وينسار و باباگرگر (باباقورقور - دده قورقوت) اشاره نمود. همه اين مناطق، آزربايجانی و ترك نشين ميباشند.

4- بقعه باباگرگر (باباقورقور- دده قورقوت): در ٢٣ كيلومتري شمال شرقي شهر (بلوك اسفندآباد سابق)، در دشتي فراخ روستاي بابا گرگر كهنه (قديمي) قرار دارد كه بر اثر زلزله ويران شده است. در اين روستا چشمه هميشه جوشان شفابخشي بنام تنگز (١١) وجود دارد. در فاصله دو كيلومتري اين محل و در مسير روستاهاي قصلان (قاسيلان) و دلبران (دالبيران)، زيارتگاه باباگرگر (دده قورقوت) ديده ميشود كه منسوب به امامزاده سيد جلال الدين (به گفته اهالي از نوادگان امام باقر) و در ادبيات آشيقي تركي منتسب به دده قورقوت ميباشد.

 ٥- فرش بافی: شهرستان قروه (قوروا) مانند شهرستان بيجار (بايجار) و شهرستان سنقر (سونقور) يكي از مراكز عمده و مهم قاليبافي آزربايجاني و فرش ترك ميباشند. همانگونه كه فرش تركي در كل ايران به نادرستي به نام فرش فارسي-پرشين به جهانيان تقديم ميشود، متاسفانه فرش و ديگر صنايع دستي تركهاي استان كردستان و مناطق آزربايجاني قرار داده شده در آن نيز، در تمام منابع داخلي و خارجي از سوي مليتگرايان فارس و كرد و مقامهاي استاني و كشوري، به غلط به صورت فرش كردستانی و يا كردی تقديم ميگردند.

 ٦-گنجينه نامهاي تركي جغرافيائی: شهرستان قروه (قوروا) مانند شهرستان ديگر آزربايجاني بيجار (بايجار) و عموما همه كردستان، گنجينه نامهاي باستاني و اصيل جغرافيائي تركي در ايران است. بسياري از اين نامها مربوط به طوائف و گروههاي باستاني تركي ساكن در اين مناطق اند: آختاتار (آغ تاتار)، جان باغي (چان باغي)، قوري چاي (قورو چاي)، گوجه كند (گؤيجه كند)، گزل قايه (قيزيل قايا)، گيلكلو (گيله‌كلي)، چمقلو (چوماقلي)، قشلاق (قيشلاق)، قرآغل (قارا آغيل)، اوج بلاغ (اوچ بولاق)، بايتمر (باي دمير)، يمق (ياماق)، قزلجه كند (قيزيلجا كند)، مالوجه (ماليجا)، علي وردي كريم آباد (علي وئردي)، يكه چاي (يئكه چاي)، يالقوز آغاج (يالقيز آغاج)، باباگرگر (دده قورقوت)، باغلوجه (باغليجا)، بهارلو (باهارلي)، داش كسن (داش كسه‌ن)، قوجاق، قصلان (قاسيلان)، باشماق، شاه قلي (شاه قولو)، چاغر بلاغ (چاغير بولاق)، قره بلاغ (قارابولاق)، شاه بلاغي (شاه بولاغي)، نياز بلاغ (نيياز بولاق)، قاملو (قاملي)، قره بلاغ (قارابولاق) خان، آق داغ، ساري گونئی، ...

 زيرنويسها:

 (١)- بايجار (بيجار، بيجر): كلمه ای تركی و يا مغولی - تركی برگرفته از نام يكی از فرماندهان دوره امپراتوری تركی سلجوقی در اين منطقه از آزربايجان و به معنی شخص قدرتمند و ثروتمند است

(٢)-سونقور (سنقر، سونقار، ....): كلمه ای تركی برگرفته از نام يكی از فرماندهان دوره امپراتوری تركی سلجوقی در اين منطقه از آزربايجان و به معنی نوعی باز و عقاب درشت و نيرومند است.

(٣)- ديزه‌ج: از ريشه "تيز"-"ديز" به معنی جای بلند و مرتفع. به گفته محمود كاشغری اين كلمه تركی به صورت "دز"، "دژ" به زبان فارسی داخل شده است.

(٤)- تالپيران  و يا دالبيران (دلبران): كلمه ای تركی و به معنی پرنده ای كه بال و پر می زند. از ريشه تالپيرماق - دالبيرماق به معنی بال و پر زدن پرنده است.

(٥)- قاسيلان ( قصلان، قسلن، ....): كلمه ای تركی به معنی لرزنده و لرزان. از ريشه قاسيلماق به معنی بشدت لرزيدن است.

(٦)- تورا قايا: صخره محافظ. قايا به معنی صخره و تورا به معنی هر چيزی كه در پشت آن بتوان پناه گرفت (سپر، ديوار، قلعه، استحكامات، حصار، صخره،.... )

 (7)-http://hemedan-az.blogspot.com/

(٨)- تنگز: كلمه ای به تركی قديم و به معني دريا. معادل آن در تركی نو دنيز ميباشد.

Ardını Oxu - ادامه »

آزربایجان جنوبی مستعمره ایران

نتایج آمارگیری از گاوداریهای صنعتی کشور در سال 1386 نشان می دهد ظرفیت کل گاوداریهای صنعتی در 6 استان آزربایجان جنوبی 273267 رأس است. این در حالی است که این رقم تنها در استان اصفهان 244935 رأس است. مجموعا در چهار استان فارس نشین 635661 رأس دام وجود دارد. این رقم در استان تهران 743267 رأس و در استانهای به ظاهر محروم 324534 می باشد. 

شگفت انگیز اینکه با وجود پوشش گیاهی بسیار مناسب، آب و هوای خوب و شرایط مساعد در استان اردبیل فقط 34999 رأس گاو در گاوداریهای این استان پرورش داده می شود. در حالی که این رقم در استان سمنان حدود 3 برابر یعنی 95420 رأس است! استان یزد نیز در حالی که یک سوم استان آزربایجان غربی جمعیت دارد یک و نیم برابر این استان دام دارد.

در مورد تعداد گاو و گوساله گاوداریهای صنعتی با فعالیت تولید شیر برحسب نژاد نیز چنین وضعیتی را شاهدیم. در استانهای آزربایجان جنوبی 70605 رأس گاو هلنشتاین اصیل و 17188 گاو دورگه وجود دارد. در استانهای فارس نشین این رقم سه برابر یعنی 221718 گاو هلنشتاین و بیش از 5/7 برابر یعنی 129551 است. در استان تهران با 186190 گاو هلنشتاین یعنی بیش از دوونیم برابر و 62735 رأس گاو دورگه یعنی بیش از سه و نیم برابر استانهای آزربایجان جنوبی دام وجود دارد.

منبع: نتایج آمارگیری از گاوداریهای صنعتی کشور 1386، مرکز آمار ایران، دفتر اطلاع رسانی و پایگاه اطلاعات آماری، تهران، 1387، صص 24 تا 101

منبع آنالیز فوق: صفحه اقتصادی آزربایجان جنوبی در فیسبوک

https://www.facebook.com/Azerbaycan.economy

Ardını Oxu - ادامه »

درخواست تورک های آزربایجان جنوبی از بخش جهانی بی بی سی

تورک های ایران(آزربايجان جنوبي، قاشقاي يورد و، آفشاريورد) در اقدامی از بخش جهانی بی بی سی می خواهند که سرویسی مختص آزربایجان جنوبی راه اندازی کند. در همین باره کمپینی برای امضا آماده شده است که برای امضای کمپین می توانید از لینک زیر مراجعه کنید:

http://www.petitiononline.com/AZ35/petition.html

Ardını Oxu - ادامه »