تابلوی شهرداری‌های دیاربکیر و تونجلی ترکیه به دو زبان ترکی و کردی مزین گردید

اومود اورمولو

شهردار دیاربکیر ترکیه در راستای ارائه خدمات دو زبانه به عموم شهروندان اینبار در حرکتی جدید و قابل تحسین اقدام به تعویض تابلوی قدیمی ورودی شهرداری که تنها به زبان ترکی منقش بود نموده و در تابلوی جدید نصب شده از دو زبان ترکی و کردی استفاده نموده است. پس از این حرکت شهردار دیاربکیر شهردار شهر تونجلی ترکیه نیز در اقدام مشابهی نیز تابلوی ورودی شهرداری را به دو زبان ترکی و کردی تعویض نمود.

مهمترین نکته در این حرکات شجاعانه شهرداریهای شهرهای دیاربکیر و تونجلی ترکیه کاربرد زبان کردی در کنار زبان ترکی که زبان رسمی ترکیه هست می باشد و در عین حال نکته مهم دوم استفاده از کلمات "آمد" در تابلوی رسمی شهرداری دیاربکیر و "درسیم" برای نامیدن شهر تونجلی ترکیه است. بنا به نظر گروههای ملی‌گرای کرد نام شهر دیاربکیر آمد(عامد) و تونجلی درسیم بوده و دولت ترکیه طی سالهای گذشته نام این شهرها را تغییر داده است. آقای عثمان بایدمیر و خانم ائدیبه شاهین هر دو به ترتیب ریاست شهرداریهای دیاربکیر و تونجلی ترکیه را عهده دار می باشند، هر دوی اشخاص یاد شده از حزب ب.د.پ(حزب دست راست حزب کارگران کردستان در مجلس) به عنوان شهرداری برگیزده شده اند. 

البته شهرداری دیاربکیر و دیگر شهرداران مناطقی عمده کردنشین که از سوی حزب ب.د.پ اداره میشوند با هزینه دولت ترکیه اولین مهدکودک به زبان کردی، تغییر تابلوهای راهنمائی و رانندگی به 2 زبان، ارائه خدمات دولتی پزشکی به زبان کردی، تغییر تابلوهای درون شهری به 2 زبان، چاپ بروشور و کتاب به زبان کردی(از جمله کتاب Meyîr در حوزه آشپزی و ..)، اجرای تئاتر کوردی، شب شعر کردی، برگزاری همایشهای مربتط با زبان و فرهنگی کردی، برگزاری فستیوال ها و کنگره‌های کردی، گشایش کلاس های آموزش زبان مادری با بودجه شهرداری، ائتیکت هائی به زبان کردی در بازارهای فروش میوه و تره‌بار، همایش زبان کردی و کردولوژی و صدها مورد دیگر از جمله اعمال شهرداریهای یاد شده می باشد که بی تردید قابل تحسین اند و نشان از پیوند عمیق شهرداران یاد شده با مردم خود.

حال سوال اینجاست که شهرداران شهرهای ترک نشینی به مانند تبریز، اورمیه، اردبیل، بیجار، همدان، قزوین، قروه، سولدوز، سونقور، ساووج‌بۇلاق، به‌ی‌کندی، تیکان تپه، قوشاچای و صدها شهر دیگر چرا تاکنون دست به هیچ عمل مشابهی در قبال زبان مادریمان ترکی نزده‌اند؟ آیا عدم تمایل و تحقق هر یک از اعمال یاد شده نشان از عم ارتباط شهرداران با مردمان شهرهای ترکنشین نمی باشد یا ناشی از عدم وجود شعور هویتی و زبانی انسانهای برگزیده به این عنوان هست؟ آیا شهرداران مناطق عمده ترک نشین از مرد ترک اند و مردم ترک را تمثیل می کنند یا برآیند مافیای قدرت و باندهای سیاسی اند؟ براستی چرا در شهرهای ترکنشین تابلوها، اعلائم راهنمائی رانندگی، سرویس هیا بهداشتی شهرداری، خدمات شهرداریها و... به دو زبان ترکی و فارسی ارائه نمی گردد؟            

منبع خبر، سایت روزنامه حریت چاپ ترکیه:

http://tinyurl.com/o48y9jj

Ardını Oxu - ادامه »

سایت "اخبار اورمیه" صدای زنان خواهد شد

همانطور که می دانید روز 25 نوامبر نزدیک می باشد، این روز در دنیا به عنوان روز مبارزه با خشونت علیه زنان شناخته می شود.

ما به عنوان گروه خبری urmiye news قصد داریم برای ارج نهادن به این روز و گشودن فرصتی مناسب برای زنان ترک و دیگر زنان اقدام به نشر مقاله، اخبار، ویدئو، شعر، تصاویر، نقد و ...مرتبط با این روز و موضوعات مختلف از سوی زنان باشیم.

شما نیز اگر مسلط به یکی از زبانهای ترکی، انگلیسی، فارسی و یا دیگر زبانها می باشید و می توانید ما را در ارج نهادن به این روز و ایجاد نمودن فرصتی مناسب برای خواست ها و حقوق زنان ما را همراهی کنید می توانید مقالات، شعر، نقد، کلیپ و .... خود را از طریق ایمیل زیر برای گروه خبری اورمیه بفرستید. در صورت خواست شما با نام یا عدم نام موضوعات منتشر خواهد شد.   

urmiyenews@gmail.com

Ardını Oxu - ادامه »

چرا تحصیل به زبان کردی مهم می باشد؟

اومود اورمولو

پروسه تاریخی انشاء دولت – ملت در اروپا به صورت رسمی در جهت یکسان سازی و برابری حقوق زبانی موازی با روند سیاست گذاری زبانی از بالا به پائین شکل گرفته است. اگر زبان تنها معنا گردد رفته رفته دولت و اجتماع نیز در تنهائی فرو می روند. در پروسه انشاء دولت – ملت در اورپا که در جهت ادغام اجتماعات و خفیف تر شدن نگرانی های در مورد سرحدات پروسه ملت شوندگی همراه بود پس از ایجاد قوانینی که مفاهیم برابری را در خود می گنجاند سبب تغییر و تحول نگرش بر زبانهای منطقه ای و ملی شده و این تفکر و نگرش نیز به نوبه خود سبب عدم ظهور گروههای  منطقه ای و ملی رادیکال گشت. در همین راستا قوانینی برای حمایت و محافظت از زبانهای منطقه ای و ملی تصویب شد. بسیاری از کشورهای اروپائی این پروسه را در سالهای 60 شروع کرده و کشورهائی به مانند اسپانیا که با تغییر قانون اساس در سال 1978 سعی در برطرف کردن مسئله زبان های ملی- منطقه ای داشت تاکنون موفق به حل کامل این مشکل نگشته است. سیاست حمایتی فرانسه از زبانهای ملی – منطقه ای در سالهای 80 شروع شده است.

در مورد ترکیه سیاست های برگزیده در پروسه انشاء دولت – ملت و سیاست های زبانی این دوره متفاوت از اروپا و به خصوص فرانسه می باشد. برای مثال اروپا در دوره ای به مواجه و تقابل با صفحات سیاه تاریخ پروسه ملت شوندگی و انشاء دولت – ملت می نگریسته و رفته رفته سیاست های ملایم زبانی در آن شکل می گرفت، ترکیه در آن دوره از مواجه با این موضوعات گذر کرده و مبنا را بر تقابل و مواجه با اصول زیربنائی جمهوریت می پردازد.

جایگاه زبان در مشارکت اجتماعی

مسئله حل و فصل زبانهای منطقه ای و ملی ریشه تاریخی به دیرنگی مفهوم دولت دارد. در اثنای ربع چهارم قرن 20 قدم هائی در راه حل و فصل مسئله زبانهای ملی – منطقه ای و حقوق اقلیت ها برداشته شد. یکی از مهمترین اهداف تفکر پشت تمامی این قدم های اولیه قدرت بخشی به مشارکت اجتماعی بوده است. اگر زبان به مانند ماده ای باارزش استخراج شده از معدنی بوده و به مانند مدالی بدرخشد این مدال دارای دو چهره می باشد: 1- برابری و مشارکت (انشاء دولت - ملت) 2- تمثیل تفاوت ها 

عمده ترین سد در مقابل مشارکت اجتماعی مسائل داخلی می باشد که آنهم متاثر از تفاوت رژیم های سیاسی در نوع نگرش به مسائل زبانها، ائتنیک ها و ... متفاوت می باشد، چون وجود تفاوت ها دلیلی بر جدائی نمی باشد. در گذشته نیز در اورپا نوع نگرش و ناتوانی در حل مسائل زبانی، ائتنیکی و در یک جمله تفاوت ها سبب ایجاد جنگ های مسلحانه شده و یکی از عمده مسائل مشارکت اجتماعی را فراهم ساخته بود. بعضاً اقتدارهای سیاسی پیروز جنگ زبانی شده و اشخاص و افراد مغلوب با زندگی و لمس ترس با آمیختن خشم و نفرت زبان مادری خود را فراموش کرده و ریشه های هستی خود را به فراموشی می سپارند. اگر اجتماعی در موضوع زبان مورد انواع فشار واقع شود رفته رفته به حاشیه رانده می شود که برای برگشت به حالت عادی و متعادل هزینه پرداخت شده بسیار سنگین می باشد. در تک تک اشخاص یک سرشکستگی، عدم اعتماد به نفس، عصبانیت، نفرت، دشمنی و ... ظاهر می شود که قدم های اولیه جنگ ها را رقم می زند. گروههای حاکم در اجتماعات بیشتر زمانها غافل از دلیل این جنگ ها می باشند. چون گروههائی که بر زیر گروهها و اقلیت محکوم انواع فشار و بد رفتاری ها اجتماعی و سیاسی را روا داشته اند همیشه اساس را بر کتمان اعمال خود می گذارند. در حالیکه اقلیت محکوم همیشه دارای حافظه تاریخی بسیار عمیقی در مورد مسائلی که در حیطه زبان، هویت، ائتنیک و ... خود چشیده می باشند.

یکی از عمده علل در راه تحقق مشارکت اجتماعی و بروز جنگ ها عدم خوشبینی و حس اعتماد متقابل می باشد. عدم خوشبینی ناشی از احساس حاکمیت بر گروه محکوم و در دیگر سو این موضوع در اقلیت محکوم نیز به سبب جایگاهی که طبقه حاکم به خود بخشیده نیز تبلور می یابد. هر دوی این عدم خوشبینی ها به یک اندازه خطرناک اند.

در ترکیه ترکها در انشاء ملت - دولت نقش اساسی ایفاه کرده ، ترکها در تقابل با اقلیت هائی که ناشی از میراث عثمانی بوده اند ارجحیتی نداشته و مشکل از جایگاهی می باشد که اقلیت ها در انشاء ملت به خود دیده و گرفته اند!. برای رفع مشکل برابری اقلیت ها تنها راه برابری زبانی، مذهبی، دینی، فرهنگی و ... این طیف می باشد. در صورت عدم تحقق برابری فوق رفته رفته اقلیت محکوم با نگرش عدم وجود دولت و یا سیستم اجتماعی سیاسی مواجه شده و سبب ایجاد مشکلات متعدد دیگری می شود. در مورد ترکیه نیز تحصیل و آموزش به زبان کردی و تحقق دیگر حقوق اقلیت های زبانی، ائتنیکی، دینی، اعتقادی و ... سبب قدرت گرفتن مشارکت اجتماعی می شود، اگر در صورتی که مشکلی در رابطه با زندگی مشترک در یک جغرافیا را به یدک نکشیم.

امروز در حالیکه پروسه انشاء دولت – ملت در ترکیه ادامه دارد اراده سیاسی در حل تفاوت های دینی- ائتنیکی  و تحقق مشارکت های اجتماعی به وضوح قابل لمس نیست. علت عدم اراده سیاسی برای حل این مشکل نیز ترس از مقابله با مشکلی که ابعادی به اندازه تاریخ وجود جمهوری ترکیه دارد می باشد. حل و یا عدم حل این مشکل در خود ریسک های فراوانی را برای هر اراده سیاسی  به ارمغان خواهد آورد ولی مسئله ای که امروزه باید به آن پاسخ داد راهی جزء جواب دهی به این مشکل و مقابله با آن نیست.

در حالیکه در حستجوی جوابی برای مشکل ائتنیکی – زبانی موجود در ترکیه می باشیم باید به مسائل زیر نیز نظری داشته باشیم:

1- مشکل زبانی – ائتنیکی تنها مسئله یک حزب سیاسی ترکیه نبوده و به عنوان مسئله ملی می باشد.

2- زبان کردی تنها به کوردها تعلق نداشته و میراث مشترک ترک ها نیز می باشد. 

مسئله را باید از این زایه دید نگریسته و بررسی کرد. برای تغییر نگرش اینچنینی باید تمامی سیاسیون، احزاب و گروهها از ابراز سخنان افراطی و ایدئولوژیک پرهیز کنند. 

برای حل قانونی و رسمی مسئله زبانهای ملی باید در کنار زبان ترکی که زبان رسمی دولت و ملت ترکیه می باشد باید دولت تدابیری برای تحصیل، آموزش، حفاظت و دیگر زبانهای داخلی ترکیه را فراهم سازد. و این موضع تنها در چتر حمایتی قانون اساسی ترکیه باید قرار گیرد تا ضمانت اجرائی داشته باشد. مشکل تنها زبان کردی نیست بکله زبانهای داخلی ترکیه مشکل اصلی اند. مسئولین دولتی و دانشگاهی باید تحقیقات متعددی را در حوزه زبانهای داخلی ترکیه به عمل آورند تا وضعیت آماری مسئله از همه جهات مشخص گردد. اگر زبانهای داخلی ترکیه در زیر چتر حمایتی فرهنگستان زبان ترکی قرار گرفته و زیرمجموعه ای با نام زبانهای داخلی ترکیه تحت نظر فرهنگستان زبان ترکی ایجاد شود شاید بتوان مسئله را از زاویه علمی و زبانی دقیقتر مورد بررسی قرار داد. در ترکیه دو نوع لهجه کرمانجی و زازی زبان کردی تکلم می شود باید مسئولین دولتی زیرساخت های تحصیل و مراقبت از هر دوی این لهجه ها را فراهم سازند. دولت و آکادمیسین ها باید تحقیقات متعددی را در زمینه ایجاد کتب گرامری ،لغت نامه و ... هر دوی این لهجه های زبان کردی را آغاز کنند تا از ایجاد مشکلات زبانی ناشی از وجود دو لهجه زبان کردی جلوگیری شود.

باید یکی از دو راه فوق را برگزینیم:

1- با تصویب، تضمین و اجرای قوانینی که ضامن برابری حقوق اقلیت های زبانی، دینی، باوری، مذهبی و می باشند سعی در مرتفع کردن مسئله اقلیت ها داشته باشیم و مسئله زبانی و ائتنیکی کرد را در ترکیه به وادی تاریخ بسپاریم.

2- یا تحت تاثیر اعمال دولت نیمه مستقل کرد در شمال عراق و پیامدهای ناشی از استقلال و تشکیل دولت کورد باشیم. 

اولین راه حل در حل مسئله زبانهای منطقه ای برداشتن موانع قانونی سد شده در راه تحصیل و امر آموزش می باشد. باید تمامی احزاب با تصویب قوانینی سعی در برداشتن قوانینی که سد راه آموزش و تحصیل و حفظ زبانهای منطقه ای می باشند سعی در حل این مسئله داشته باشند.

باید راههای استفاده از زبان کردی و دیگر زبانهای منطقه ای ترکیه در مدیا، تحصیل و دانشگاه، خدمات اجتماعی، زندگی روزانه، حقوق و قضا و ..گشوده شود. 

منبع مقاله: برداشت آزادی از مقاله دکتر انگین سلجوق از سایت مرکز تحقیقات استراتژیک ترکیه 

منبع مجازی: http://tinyurl.com/7f7cwf6 

نوع نگرش مراکز استراتژیک ترکیه را به حقوق زبانی، ائتنیکی، مذهبی موجود در ترکیه را با نگرش تمامی طیف های موجود در داخل و خارج ایران مقایسه کنید؟ حداقل چند سال در طرز نگرش به مسئله ملی عقب ماندگی احساس می شود؟ آیا ناسیونالیسم فارس (در قالب های دینی، پان ایرانیسم، راسیسم فارس و ..) اصلی ترین عامل توسعه تفکر استقلال طلبی ملل ساکن ایران نمی باشند؟ در جائیکه این گروهها تحمل نوشتن آزربایجان وطن خلق ترک را بدین شکل برنمی تابند آیا می توان از تحقق برابری زبانی، اجتماعی، شهروندی و... سخنی گشود؟ رفتار گروههای تمامی گروههای سیاسی مرکز گرا و فارس (چه با نام آشکار سراسری و چه بدون یدک کشیدن این نام) قابل قیاس با روند منطقه ای و جهانی که در مورد تحقق حقوق ملل محکوم صورت گرفته و می گیرد می باشد؟ آیا یکی از عمده مسائل موجود در سد راه حل و فصل مسائل ملل محکوم در ایران عدم وجود چنین طرز نگرش هائی در جامعه فارس نبوده است؟

Ardını Oxu - ادامه »

شروع اولین سریال به زبان کردی در ترکیه

تلویزیون ملی ترکیه در راستای تحقق حقوق اقلیت ها اقدام به ساخت سریالی تماماً به زبان کردی در کانال تلویزیونی TRT 6 نموده است.

سریال Mem-u Zin بر اساس حکایت عشق و عاشقی مرتبط با اثر شاعر کرد احمد خانی بوده که در سال 1650-1707 می زیسته است. 

این اولین باری می باشد که سریالی تماماً به زبان کردی در ترکیه فیلم برداری و پخش خواهد شد. کنفرانس خبری و معرفی سریال کردی امشب ساعت 19:30 در هتل Ankara Rixos Grand آنکارا برگزار خواهد شد.

در معرفی سریال کردی معاون رئیس جمهوری ترکیه، مدیر تلویزیون دولتی و عمومی ترکیه آقای ابراهیم شاهین، وزیر توریسم و فرهنگ، وزیر دارائی و مالیات ترکیه، بسیاری از نمایندگان مجلس ترکیه و سرمایه گذران نیز حظور خواهند داشت.

حکایت سریال کردی چه می باشد؟

سریال داستان عشق و عاشی دوران فئودالیته را بیان می کند. شاعر کرد اثر فوق را در سال 1694 به اتمام رسانده و نام اثر را از داستان عشق و عاشقی واقع شده در سال 1450 را در یکی از شهرهای ترکیه برگرفته است. احمد خانی شاعر کرد در اثرش ویژگی های سیاسی، اجتماعی، فرهنگی، آداب و رسوم زمانه خود را به بهترین وجه ممکن بیان داشته است. 

دیگر ویژگی منحصر بفرد اثر ترجمه ترکی آن بر اساس متن کردی احمد خانی می باشد. که برای اولین بار از طرف وزیر توریسم و فرهنگ ترکیه این کار نیز صورت گرفته است. 

کارگردانی این سریال کردی را یوسوف گوه ن از شناخته ترین کارگردانان ترکیه بر عهده داشته است. بسیاری از بازیگران این سریال کردی از هنرمندان بسیار معروف ترکیه می باشند که بارها در سریال های پرفروش دیگری به ایفای نقش پرداخته اند.

ترکیه اولین دانشگاه و کرسی زبان کردی دنیا را نیز چند ماه پیش افتتاح کرده است.

خوشبختانه ترکیه رفته رفته حقوق ملی و شهروندی اقلیت کرد ساکن ترکیه را با استانداردهای اروپائی به رسمیت می شناسد به طوریکه زیرساخت این امر در قانون اساسی پیش روی ترکیه نمود داشته و اصل های مرتبط با بعضی از اصولی که ساسیون کر دبه آنها اعتراض دارند اکثراً و یا تماماً دچار تغیرات چشمگیری خواهند شد. حتی بر پایه صحبت های مطرح شده هویت ائتنیکی کردها در قانون اساسی پیش روی  ترکیه تضمین و تعریف خواهد شد. 

وضعیت فوق را با وضعیت خلق ترک و طبیعتاً حقوق ملی دیگر ملل غیر فارس ساکن ایران مقایسه کنید؟ خلق ترک با جمعیت میلیونی هنوز هم دارای یک مدرسه، دانشگاه، تلویزیون، روزنامه و ... به زبان ترکی نمی باشد البته تلویزیون های استانی که بیشترین ضربه را به هویت ترکی و زبان ترکی زده و می زنند خود بحث دیگری می باشد که در راستای سیاست های آسیمیلاسیون و ترکی زدائی کاربرد فراوانی دارند. هنوز هم هویت میلیونها انسان ترک در این جغرافیا کتمان می شود.

چند سال پیش سریال زندگی نامه شهریار این شاعر بزرگ ترک از صدا و سیمای ملی ایران پخش شد. از زبان سریال که به زبان بیگانه، اجباری و استعماری فارسی بود گرفته تا تحریف عمده ای که سریال صورت گرفته بود نیز باز نشان از بیگانگی سریال با خلق ترک بود.      

منبع خبرترجمه: سایت خبر ترک

http://tinyurl.com/7mr2nyg

Ardını Oxu - ادامه »